Fęrsluflokkur: Samgöngur

Lęrum snjórušning af Tżrolbśum - Brenner-skarš

Žaš fyrsta sem žarf aš gera er aš breyta lögum og leyfa Vegageršinni og/eša Björgunarsveitum aš fjarlęgja yfirgefna bķla sem stoppa hreinsunarstarf. Žaš nęsta er aš lęra af Tżrolbśum.

Brenner-skarš - Brenner Pass "Bridge of Europe"

Ég įtti leiš um Brenner-skarš ķ jśli og žegar ég įttaši mig į mannvirkinu, hrašbrautinni sem er 49,1 km brś žį fannst mér stęrstu brśarmannvirki į Ķslandi agnarsmį ķ samanburši. Brenner-skarš er fjallvegur milli Ķtalķu og Austurrķkis ķ Ölpunum ķ gegnum Noršur og Sušur Tżrol.

Į einum staš var fariš yfir lķtiš fjallažorp ķ dal einum og tępir 200 metrar nišur. Žį fannst mér Brennerbrśin mikilfengleg. Žar er brśarhandrišiš svo hįtt uppi aš sundlar alla fugla er į setjast.

Framkvęmdir hófust įriš 1959 og lauk 1963. Lest gengur einnig yfir skaršiš og mannvirkiš žekkt fyrir aš vera hįtt upp įn jaršgangna.

Žaš snjóar ķ 1.370 metrum. Snjórušningur er vel žróašur og koma fjórir snjóplógar og taka alla brautina. Žegar žeir koma ķ nęsta svęši, žį taka nęstu viš og svo koll af kolli.
Getum viš eitthvaš lęrt af Tżrolbśum viš snjórušning į Reykjanesbraut og Hellisheiši?

Brśin var ekki hönnuš fyrir žungaflutninga sem eru ķ dag. Ef žaš veršur óhapp og umferš stoppar, žį er löng röš af trukkum sem bķša į brśnni. Žaš er helsta ógnin ķ dag,
aš brśin hrynji. Žvķ er veriš aš leggja leiš fyrir flutninga- og faržegalestir. Jaršgöngin verša 64 km. Brenner Base Tunnel (BBT) sem opna 2032.

Žaš žrišja: Žegar upplżsingar um Brenner-skarš eru skošašar žį er žaš fyrsta sem kemur er sektir ef bķlar eru ekki į vetrardekkjum eša kešjum. Žaš eru allt of léttvęgar sektir ef fólk er į sumardekkjum ķ snjóstormi hér į landi.

Brenno

Žrķr snjóplógar sem hreinsa hrašbrautina. Žeir skipta hrašbrautinni nišur ķ hólf. Žannig aš žessir sjį um hluta af leišinni.


mbl.is „Hvernig ętlum viš aš bregšast viš“
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Klįfar į Ķslandi

Allir ķslensku klįfarnir sem til eru, eru yfir fljót. Engir eru til aš ferja feršamenn upp į fjöll. Ķslendingar hafa meira talaš um aš byggja klįfa heldur en aš framkvęma. En įhugaveršar hugmyndir eru į prjónum.
 
Žegar ég heimsótti Dólómķta og Gardavatn ķ jślķ mįnuši žį upplifši ég žróaš samgöngukerfi meš klįfum og voru žeir vel nżttir til aš koma feršamönnum į "erfiša" staši og žroskuš skįlamenning tók viš. Allt mjög snyrtilegt og mikil fagmennska.
Ég feršašist meš klįfum til: Mt. Baldo viš Gardavatn, hękkun: einn Eyjafjallajökull. Efra Breišholt Bolzano, hluti af Borgarlķnu bęjarins. Seizer Alm hįsléttan og um Rósagaršinn ķ Dólómķtunum. Sjį myndir į žręšinum Brżr og klįfar į Ķslandi og vķšar.
 
Skošaši žróun į Ķslandi. Ķ fjölmišlum er fyrst minnst į klįf 1874 yfir vestari Jökulsį ķ Skagafirši. Nęst er hugmynd um klįf į Skįlafellsjökli 1990. Sķšan upp ķ Klif ķ Vestmannaeyjum 1996. Klįfur ķ Hlķšarfjall 1998 og klįfur upp ķ Bolafjalli 2006.
Fjórar hugmyndir sem unniš hefur veriš meš hafa birst sótt um byggingarleyfi. En svo kom heimsfaraldur og allt stopp eša hvaš?
2022 - Esjuferja - Hugmyndir lagašar fram į nż
2021 - Eyrarfjall į Ķsafirši - 45 manns ķ klįf
2017 - Klįfur į topp Hlķšarfjalls - Hlķšarhryggur ehf.
2015 - Esjuferja ehf sótti um aš setja upp klįf į Esjuna, tekur 80 manns ķ ferš. Kostnašur 3 milljaršar žį. Hafnaš af Hverfisrįši Kjalarness
2014 - Rannsóknir - Vindmęlir į Esju 
2012 - Klįfur į Kistufell 2012, draumur
 
Persónulega tel ég aš klįfur og fjallahótel į Skįlafelli og Hlķšarfjalli gęti gengiš žvķ hęgt aš nżta allt įriš. Ķsafjöršur og Esjan eru erfišari nema rekstrarašilar eigi įs ķ erminni. 
 
Fjallaskįli eša fjallahótel žarf aš vera į endastöšinni og žį geta feršamenn notiš śtsżnis, fariš ķ gönguferšir, gengiš, hlaupiš, hjólaš eša skķšaš nišur fjalliš. Einnig getur įhugafólk um hverskonar svifflug nżtt klįfferjuna. Noršurljósa- og stjörnuskošun er möguleg og ķ góšum veitingasal er hęgt aš halda allskonar veislur į stórbrotnum staš. Hér er komin stórgóš višbót viš feršažjónustu.
 
Ég hvet til umręšu um byggingu klįfferja upp į fjöll. Žęr hafa umtalsverš umhverfisįhrif og starfsemin sem upp sprettur ķ kringum samgöngubótina žarf aš vera sjįlfbęr. Viršist vera fyrirstaša hjį yfirvöldum en raflķnur eru ofanjaršar og skapa mikla sjónmengun. Klįfferjur eru afturkręfar framkvęmdir. 
Björgunaržyrla žarf aš ęfa björgun śr klįf žvķ klįfferja getur bilaš eša stoppaš. Ķslenskt stormvešur lokar fyrir samgöngur og žoka getur dregiš śr feršaįhuga. Žvķ žarf aš gera įętlanir meš žetta ķ huga.
 
Sušur-Tżrol var eitt fįtękasta rķki Evrópu fyrir strķš, svipaš og Ķsland. Eftir strķš žį breyttist allt. Klįfar voru notašar žegar verja žurfti fjallaskörš og žegar strķšinu lauk, žį var hęgt aš nżta žį til aš ferja feršamenn upp į hęstu sléttur og tinda til aš skķša eša njóta feguršarinnar.
Viš eigum aš geta lęrt helling af Tżról- og Alpabśum.
 
Samgöngukerfi
 
Mynd af samgöngum og gönguleišum ķ Rósagaršinum sem er į Heimsminjaskrį UNESCO. Samanstendur af klįfferjum og skķšalyftum.

mbl.is Hugmyndir um ferju į Esjuna lagšar fram į nż
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Sęldarhyggja viš Gardavatn

Hiš ljśfa lķf, “la dolce vita”, viš Gardavatn hjį Villiöndunum, göngu og sęlkeraklśbb fyrr ķ mįnušinum var endurnęrandi ķ hitanum og gott til aš upplifa sęluhyggjuna. Žaš er einhver galdur viš oršiš Garda og feršafólk hrķfst meš.

Gardavatn og Mešalfellsvatn ķ Kjós eiga margt sameiginlegt. Žau eru bęši jökulsorfin og svo er fjölbreytt mannlķf į bökkum vatnanna.

Gardavatniš er stęrsta vatn Ķtalķu , um 370 km2 og ķ einungis 65 m hęš yfir sjįvarmįli. Noršurhluti vatnsins teygir sig upp ķ Alpana. Vegna góšrar landfręšilegrar stašsetningar vatnsins og lķtillar hęšar yfir sjįvarmįli er loftslagiš žar įkaflega hagstętt og minnir einna helst į mišjaršarhafsloftslag.  Vatniš er notaš sem įveita fyrir frjósamt ręktarland og er vatnsstašan nśna um metri lęgri en ķ mešalįri vegna žurrka.

Sirmione er tangi sem skagar śt ķ Gardavatniš sunnanvert. Žar kemur heitt vatn śr jöršu og nutu Rómverjar lķfsins ķ heitum pottum eins og Snorri Sturluson foršum.  Söngdķvan Maria Callas bjó žarna į sķnum bestu įrum.

Tveir dagar fóru ķ hjólaferš į rafhjólum sem var vel skipulögš af Eldhśsferšum. Hjólaš var ķ gegnum vķnekrurnar austan viš Gardavatniš og eftir sveitastķgum ķ gegnum lķtil falleg sveitažorp.  Komiš var viš hjį vķnframleišendum og veitingamönnum meš framleišslu beint frį bżli og töfrušu fram ķtalskan sęlkeramat. Sérstaklega gaman aš hjóla um Bardolino vķnręktarhérašiš meš Corvina žrśguna į ašra hönd og Rondinella og Molinara žrśgurnar į hina. Kręklótt ólķfutrén tóku sig lķka vel śt. Hjólaferšin endaši meš sundsprett ķ heitu Gardavatni.

Viš dvölum ķ smįžorpi sem heitir Garda en žar var varšstöš Rómverja fyrr į öldum. Lķtiš žorp meš mikiš af veitingastöšum į vatnsbakkanum žar sem viš gįtum notiš žess aš horfa į vatniš ķ kvöldsólinni og snęša ekta ķtalskan mat og drekka gott raušvķn frį svęšinu.

Nokkrar Villiendur heimsóttu Mt. Baldo hęsta fjalliš viš Gardavatn. Tókum borgarlķnu vatnsins en góšar samgöngur eru į vatninu meš ferjum. Sigldum til bęjarins Malcesine en athygli vakti hve mikiš af sumarhśsum var ķ kringum allt vatniš.  Feršušumst meš klįf upp ķ 1.730 metra hęš, einn Eyjafjallajökull į 17 mķnśtum. Žaš var ęgifagurt landslag sem blasti viš en mesta breytingin var aš fara śr 32 grįšu hita ķ 22 grįšur en ķ žeim hita leiš mér vel.

Aš lokum var sigling į sęgręnu Gardavatni frį Sirmione. Žaš var gaman aš sjį hvernig feršamenn slökušu į og upplifšu hiš ljśfa lķf sem Gardavatniš og bęirnir žar ķ kring fęra manni, žaš er sem tķminn stöšvist um stund.

Męli meš ferš til Gardavatns en hitinn ķ byrjun jślķ var full mikill fyrir minn smekk.

Kastali

Kastalamynd frį stęrstu eyju Gardavatns, Isola del Garda. Ķ eigu Conti Cavazza fjölskyldunnar frį Bologna Žar var fyrsta sķtrónan ręktuš ķ Evrópu. Žar stofnaši Frans frį Assisķ klaustur įriš 1220.


Grķmannsfell (484 m)

“Įtakalķtil fjallganga į bungumyndaš, lśiš fjall”, skrifar Ari Trausti ķ bókinni  Ķslensk fjöll, gönguleišir į 151 tind.  Ķsaldarjöklar hafa bariš į fjallinu en žaš var ofsavešur er upp į fjalliš var komiš og spurning um hvort fjalliš eša göngumašur var lśnari.

Um tilvist Grimmansfells er um žaš aš segja aš žaš įsamt öšrum fellum ķ nįgrenninu leifar af hinu forna Esjufjalllendi sem ķsaldarjöklar hafa ekki alveg nįš aš jafna śt. Er žaš žvķ nokkuš komiš til įra sinna.

Rétt įšur en komiš er aš hinum sögufręga Gljśfrasteini var beygt af leiš, inn Helgadal. Žar er mikil hestamenning. Einnig skógrękt, refarękt og gróšurhśs. Žį blasir hiš umfangsmikla Grķmannsfell viš. Žaš eru til nokkrar śtgįfur af nafninu, Grķmannsfell, Grķmarsfell, eša Grimmannsfell.  Nafniš er fornt, eflaust hęgt aš fęra rök fyrir žvķ aš žaš sé frį Landnįmsöld.

Lagt var af staš śr Helgadal ķ Mosfellsbę ķ myrkri meš höfušljós og legghlķfar. Gengiš upp vestan viš Hįdegisklett og žašan upp brattar brekkur į Flatafell. Nęst gengiš ķ hring um Katlagil. Sķšan var Hjįlmur heimsóttur, en žar var rauš višvörun og komiš nišur ķ Torfdal og endaš ķ Helgadal. Žaš blés vel į toppum enda eykst vindur meš hęš.

Lķklegt hefur veriš tališ aš nafniš Torfdalur sé til komiš vegna torfristu og/eša mótekju fyrrum.

Žegar ofar dró ķ felliš, jókst vindur. Mikill vindstrengur blés frį austri og fagnaši mašur hverju aukakķlói. Viš nįšum hęšinn fljótt en hęgt var aš finna logn. 

Gangan į Grķmmannsfelli minnti mig mjög į göngu į Akrafjall. Vešur var svipaš og tvęr fjallbungur sem klofna ķ tvennt fyrir mišju žar sem į rennur um gil sem endar ķ fögru gljśfri.

Śtsżni er įgętt yfir Žingvallahringinn en mest ber į Mosfellsheiši og  Borgarhólum sem fóšrušu heišina af hrauni. Hengillinn er góšur nįgranni og Stóra Kóngsfell įberandi ķ Blįfjallaklasanum.

Eftir matarstopp meš sżn yfir Mosfellsheiši var įhlaup gert į lįgan klettabunka sem kallast Hjįlmur ķ miklum vindi. Žegar į Hjįlminn var komiš blés vel į göngumenn og tók lķtil varša į móti okkur. Fagnaš var ķ stutta stund og lagt af staš eftir merktri leiš nišur Torfdal og gengiš žašan ķ Helgadal.

Grķmannsfell

Fagnaš Hjįlmi į Grķmmannsfelli ķ 35 m/s. Ślfarsfell og höfušborgin ķ bak.

Dagsetning: 13. desember 2020
Stórhóll hęsti punktur: 484 metrar
Hęš ķ göngubyrjun: Viš hestagerši Helgadal, 150 m (N:64.10.355- V:21.35.605)
Hękkun göngufólks: 300 metrar, uppsöfnuš hękkun: 462 m
Uppgöngutķmi: 140 mķn (09:10 - 11:30)
Heildargöngutķmi: 250 mķn (09:10 - 13:20)
Erfišleikastig: 1 skór
Flatafell: 385 m (N:64.10.093 - V:21.33.260)
Hjįlmur: 450 m (N:64.09.262 - V:21.33.599)
Vegalengd: 10 km
Vešur-Bśstašavegur: 7 grįšu hiti, léttskżjaš, kaldi 8 m/s af austan
Žįtttakendur: Fjallkonur, 7 manns
GSM samband: Jį

Gönguleišalżsing: Létt og žęgileg hringleiš, stutt frį borginni sem minnir į Akrafjall meš nokkrum möguleikum į śtfęrslu uppgöngu.

Facebook-staša: Dįsamleg ferš ķ morgunmyrkrinu į Grķmmannsfell. Žiš eruš besta jólagjöfin.

Heimild:
Ķslensk fjöll: Gönguleišir į 151 tind eftir Ara Trausta og Pétur Žorleifsson


Įsfjall (127 m) ķ Hafnarfirši

Sumir kalla Įsfjall lęgsta fjall landsins en śtsżniš leynir į sér. Įsfjall fyrir ofan Hafnarfjörš og er ķ raun vel gróin grįgrżtishęš. Įstjörn er fyrir nešan og kemur nafniš af bęnum Įsi sem stóš undir fjallinu. Efst į fjallinu er vel hlašin varša, Dagmįlavaršan og var leišarmerki į fiskimiš. Śtsżnisskķfa er stutt frį vöršunni. Menjar eftir hersetu eru einnig į fjallinu.

Gangan hófst hjį Ķžróttamišstöš Hauka eftir göngustķg ķ kringum Įstjörn. Gengiš var ķ noršur. Sķšan var stefnan tekin į mitt fjalliš, varšan og hringsjįin heimsótt og stefnt  sušur Įsfjallsöxlina ķ Hįdegisskarš og nišur aš Įstjörn. Léttari ganga er aš stefna į noršuröxlina og ganga yfir fjalliš lįgvaxna. Nżtt hverfi er aš rķsa sunnan viš fjalliš og eina sem vantar er trjįgróšur.

Śtsżni er gott yfir höfušborgarsvęšiš og nż hverfi sem eru aš byggjast upp viš fjallsręturnar, Skaršshlķš kallast žaš og dregur eflaust nafn af Hįdegisskaši.  Helgafell er įberandi ķ sušri sem og Hśsfell. Einnig Blįfjöll. Fjöllin į Reykjanesi sjįst og Keilir tignarlegur. Akrafjall og Esjan ķ noršri.   Į góšum degi sést Snęfellsjökull.

Einföld og góš ganga sem bżšur upp į skemmtileg sjónarhorn yfir höfušborgina.

Įsfjall

Grįgrżtishęšin Įsfjall ķ Hafnarfirši og ósar Įstjarnar viš Ķžróttamišstöšvar Hauka.

Dagsetning: 28. nóvember 2020
Göngubyrjun: Ķžróttamišstöš Hauka
Įsfjall – Hringskķfa: 127 metrar (N: 64.03,1 – V: 21.56,5)
Hękkun göngumanns: 120 metrar
Heildargöngutķmi: 60 mķnśtur (13:40 – 14:40)
Erfišleikastig: 1 skór
Vegalengd: 3,8 km
Žįtttakendur: Undirritašur
GSM samband: Jį, 4G
Gestabók: Nei
Gönguleišalżsing: Gengiš eftir malbikušum göngustķg kringum Įstjörn og fariš af honum og stefnt į mitt fjalliš og gengi ķ lyngi og  mosa. Komiš nišur į göngustķginn į bakaleiš.

 

Gönguslóšin

Gönguslóš

Gönguslóšin į Įsfjall. Dagmįlavarašan til noršurs og hverfiš Skaršshlķš nešst į myndinni.


Hringuš stöšuvötn

Hringuš stöšuvötn

Vatn er forsenda alls lķfs į jöršinni, žvķ allt lķf žarf į vatni aš halda. Stöšuvatn er samansafn vatns ķ landslagi sem algjörlega er umkringt af landi.

Ķ kóvid-įstandinu žarf aš hreyfa sig og žvķ var įkvešiš aš safna stöšuvötnum, ganga ķ kringum žau og upplifa lķfiš ķ kringum žau.

Vinsęlustu staširnir eru Esjan og Ślfarsfell og žvķ er tilvališ aš prófa eitthvaš nżtt. Svo er žaš tilbreyting aš ganga ķ hring ķ staš žess aš ganga fram og til baka.

Japanski vķsindamašurinn Masaru Emoto hefur rannsakaš og gefiš śt bękur um vatn og ķskristalla. Meš rannsóknum sķnum og ljósmyndum žykist Emoto hafa sannaš aš hugsanir og orš hafi bein įhrif į efnisheiminn, ekki sķst vatniš ķ heiminum. Mašurinn er 70% vatn, yfirborš jaršar er 70% vatn og heilinn sjįlfur um 90% vatn og Emoto vill meina aš jįkvęšar og fallegar hugsanir skili sér beinlķnis śt ķ veröldina.

Žvķ var markmišiš aš senda jįkvęšar hugsanir til vatnsins og fį ašrar  jįkvęšar til baka. Žaš eru töfrar ķ vatninu.  Hér er listi yfir vötnin tķu sem hringuš hafa veriš.

 

Vķfilsstašavatn

2,5 km ganga. Vatniš liggur ķ fallegu umhverfi rétt hjį Vķfilsstašaspķtalanum. Merkilegt hvaš mikil kyrrš er žarna svo stutt frį stórborginni.  Hringurinn ķ kringum vatniš liggur mešfram žvķ, į bökkum og um móana. Męli meš aš ganga upp heilsustķginn upp aš Gunnhildarvöršu. Žį er gangan 3,8 km.

Raušavatn

Um 3 kķlómetra ganga. Gott stķgakerfi liggur hringinn ķ kringum vatniš og um skóginn ef viš Raušavatn voru tekin fyrstu skrefin ķ skógrękt fyrir um hundraš įrum. A

Hvaleyrarvatn

Um 2 kķlómetra ganga. Hér var mikiš lķf. Margir bķlar og leggja žurfti hįlfum kķlómetra frį upphafsstaš. Mikiš kom žessi gönguleiš mér į óvart og ekki furša aš Hafnfiršingar hafi mętt vel.  Fallegt og vel gróin gönguleiš, hluti er skógi vaxinn og göngustķgurinn gengur um allar trissur, aš vatninu og inn į milli trjįa. Sannkölluš śtivistarperla.

Urrišavatn

Um 2,5 kķlómetra hringur.  Fyrst kindastķgur en svo tók viš vel geršir göngustķgar. Vķgaleg brś yfir į.  Gaman aš sjį nżtt vistvęnt hverfi rķsa, glęsileg hśs og 25 kranar standandi upp ķ loftiš.

Hafravatn

Um 5 kķlómetra stikuš leiš umhverfis Hafravatn. Mosfellsbęr hefur stašiš sig vel ķ aš merkja leišina meš gulum stikum en gönguleišin er stundum ógreinileg. Į kafla žarf aš ganga į veginum. Mikiš lķf ķ kringum vatniš, veišimenn og kajak. Nokkrir sumarbśstašir mešfram vatninu.

Įstjörn

Um 2,6 km ganga. Hafši ekki miklar vęntingar fyrir gönguna en kom į óvart. Lagši bķl viš knatthśs Hauka og gekk ašeins į bakviš svęšiš en mašur hefur horft į nokkra leikina žarna en tjörnin fariš framhjį manni. Heyrši frétt um aš Įstjörn vęri ķ hęttu vegna knatthśs Hauka.

Reynisvatn

Um 1,3 km žęgileg ganga. Gaman aš ganga spölkorn ķ skógi en sum tré illa farin. Hęgt aš fara annan hring ķ öfuga įtt viš fyrri hring. Töluverš umferš fólks og hunda.

Leirvogsvatn

Leirvogsvatn

5,5 km.  30 km frį höfušborginni.  Leirvogsvatn er stęrsta vatniš į Mosfellsheiši, 1,2 ferkķlómetrar og er mesta dżpt žess 16 metrar. Žaš liggur ķ 211 metra hęš yfir sjó, įin Bugša fellur ķ vatniš aš austanveršu en Leirvogsį śr žvķ aš vestan og til sjįvar ķ Leirvogi. Mikiš er af silungi ķ vatninu en frekar smįr.   Leifar af stķflu viš  upphaf Leirvogsįr. Hęgt aš stika yfir steina en įkvešiš aš fara upp į veg og ganga yfir bśna. Slóši alla leiš.  Mjög fįmennt.

Reykjavķkurtjörn

Um 1,6 km ganga meš syšstu tjörninni. Gaman aš skoša styttur bęjarins. Ķ Hljómskįlagaršinum er stytta af Jónasi Hallgrķmssyni en lifrin ķ honum var stór, um žaš bil tvöföld aš žyngd, 2.875 grömm.

Ellišavatn

Um 9 km löng ganga ķ tvęr klukkustundir. Gönguleišin umhverfis vatniš er mjög fjölbreytt. Skiptast žar į žröngir skógarstķgar og upplżstir stķgar inni ķ ķbśšarhverfi. Žar er einnig saga į hverju strįi svo sem um Žingnes og stķfluna sem varš til žess aš vatniš stękkaši töluvert.. Hękkun lķtil.

Mikiš af hlaupafólki. Hófum gönguna viš Ellišahvamm en algengt aš byrja viš Ellišavatnsbęrinn.

Ellišavatn


Tindastóll (995 m)

Hvar skal byrja? Hvar skal standa?
Hįtt til fjalla? Lįgt til stranda?
Bragi leysir brįtt śr vanda,
bendir mér į Tindastól! (Matthķas Jochumsson)

Ég skildi aldrei af hverju helsta kennileiti Skagafjaršar, fjalliš Tindastóll héti Tindastóll žvķ žaš hafši ekki tignarlegan skaftfellskan tind. En žegar siglt er undir Stólnum, žį sjįst tindarašir į fjallinu, m.a. I Tröllagreišu. Žį skilur mašur nafniš og mér finnst žaš mjög fallegt og višeigandi. Hins vegar er Tindastóll skrķtiš nafn į ķžróttafélagi.

Tindastóll er 995 metra žar sem hann er hęstur og 18 kķlómetra langt og 8 km į breidd, efnismesta fjall Skagafjaršar.

Fjalliš er hömrótt mjög aš austan og žar vķša torsótt uppgöngu, en aš sunnan og vestan er lķtiš um kletta og vķša įgętar uppgönguleišir.

Hęgt er aš ganga į Tindastól frį nokkrum stöšum. Algengast er aš ganga stikušu leišina frį upplżsingaskilti noršan viš malarnįmur noršaustan viš Hraksķšuį og stefna į fjallsbrśn viš Einhyrning syšri. Önnur leiš er aš ganga frį eyšibżlinu Skķšastöšum og stefna į hinn Einhyrninginn.  Einnig er hęgt aš fara frį skķšasvęšinu og ganga žašan upp į topp eša nišur į Reykjaströnd austan viš Stólinn og jafnvel baša sig ķ Grettislaug. 

Villiendurnar völdu öruggustu leišina, žį stikušu. Viš stefndum į Einhyrning sem sést allan tķmann.  Til aš byrja meš er gengiš upp meš Hraksķšuį aš noršanveršu, upp aflķšandi brekkur. Liggur leišin fjarri hęttulegum brśnum og giljum og ętti žvķ aš vera öllum fęr mestan hluta įrsins. Žegar ofar kemur er hęstu įsum fylgt žar til upp į brśnina er komiš.

Žegar upp er komiš er varša meš gestabók, glęsilegu śtsżni yfir stóran hluta Skagafjaršar og einnig er myndarleg endurvarpsstöš.

Žjóšsaga er um óskastein į Tindastól en vorum ekki hjį Óskatjörn og misstum af öllum óskum žrįtt fyrir aš vera daginn eftir Jónsmessunótt.

Tindastóll er rofleif ķ jašri fornrar megineldstöšvar sem var virk fyrir 8-9 milljón įra. Ķsaldarjöklar grófu svo skörš og dali ķ berggrunninn ķ 3 įrmilljónir en oft hefur fjalliš stašiš uppśr žeim jöklum. Žvķ nokkuš traust til uppgöngu žegar jaršskjįlftahrina er ķ gangi.

Śtsżni var įgętt til sušurs en vešurgušir bušu upp į skżjaš vešur. Žar er nęstur Molduxi, annaš einkennisfjall Sauškrękinga og ķ fjarska er  konungur Skagafjaršarfjalla, Męlifellshnjśkur, hęsta fjall Skagafjaršar utan jökla en fyrr ķ vikunni höfšum viš gengiš į hann og rifjušum upp feršina.  Einnig yfir Gönguskörš og Saušįrkrók.  Ķ austri blasa viš fjöllin į Tröllaskaga įsamt eyjunum ķ Skagafirši ķ noršaustri. Til vestur sįst til fjalla į Skaga.

Einhyrningur

Göngufólk viš vöršu į Einhyrning syšri ķ 795 m hęš. Saušarįrkrókur fyrir nešan.

Dagsetning: 25. jśnķ 2020
Göngubyrjun: Malarnįmur noršaustan viš Hraksķšuį, 175 m (N: 65.45.453 – W:19.42.138)
Fjallsbrśn viš Einhyrning - varša: 795 m  (N: 65.46.894 – W: 19.42.820)
Hękkun göngufólks: 620 metrar
Uppgöngutķmi: 165 mķnśtur (10:00 – 12:45)
Heildargöngutķmi: 255 mķnśtur (10:00 – 14:15)
Erfišleikastig: 2 skór
Vegalengd: 12,8 km
Vešur - Saušįrkrókur kl. 12.00: Skżjaš, S 5 m/s, 16,2 °C, rakastig 57%.
Žįtttakendur: Villiendur. 10 göngumenn.
GSM samband: Jį, 4G
Gestabók: Jį
Gönguleišalżsing: Fjalliš er aušgengt viš flestar ašstęšur įriš um kring eftir žessari leiš. Vel stikuš leik upp gróna mela.

Eldra nafn: Eilķfsfjall eša Eilķfsfell, kennt viš landnįmsmanninn Eilķf örn Atlason.

Facebook-status: Takk!    Enn einn dżršardagurinn TAKK

Heimildir
Feršafélag Ķslands įrbók 2012, Skagafjöršur vestan vatna.
Ķslensk fjöll - Gönguleišir į 151 tind

 


Drangey (180 m)

Tķbrį frį Tindastóli

titrar um rastir žrjįr.

Margt sér į mišjum firši

Męlifellshnjśkur blįr.

 

Žar rķs Drangey śr djśpi,

dunar af fuglasöng

bjargiš, og bįšumegin

beljandi hvalažröng.

 

Einn gengur hrśtur ķ eynni.

Illugi Bjargi frį

dapur situr daga langa

daušvona bróšur hjį.        

   (Jónas Hallgrķmsson)

Žetta kvęši eftir ljóšskįldiš Jónas smellpassar viš feršalag Villiandanna  til Skagafjaršar um sumarsólstöšur. Fyrst var Męlifellshnjśkur genginn, sķšan Drangey heimsótt og aš lokum Tindastóll. Stemmingin ķ Drangey rķmar vel viš ljóšiš. Drangey rķs eins og rammbyggšur kastali śr hafinu meš žverhnķpta hamraveggi į alla kanta og grasi vaxinn koll. Fjörugt fuglalķf meš dunandi hįvaša og į heimleišinni skošušum viš hnśfubaka.  Sagan af Gretti sterka fléttašist skemmtilega inn ķ feršina og gaf öllu nżja dżpt.

Drangey og Kerling

Drangey og Kerling

Aš sigla upp aš Drangey ķ Skagafirši var eins og aš koma inn ķ ęvintżraheim. Svartfuglinn, ritan og fżllinn tóku  vel į móti okkur og žaš var mikiš lķf viš klettadranginn Kerlingu. Hvķtur į köflum eftir fugladrit og minnti į klettinn Hvķtserk. Ķ gamalli žjóšsögu segir aš tvö nįtttröll hafi veriš į ferš meš kś sķna yfir fjöršinn žegar lżsti af degi. Uršu žau og kżrin žį aš steini. Er Drangey kżrin og stendur Kerling sunnan hennar. Karl var fyrir noršan eyna en féll ķ jaršskjįlfta 11. september 1755.

Aš sigla mešfram eyjunni meš allt žetta fuglalķf, garg og lykt var stórbrotiš og minnti į siglingu inn Vestmanneyjahöfn.

Sušurhluti eyjarinnar blasti viš eins og hamraveggur og vöktu Svörtuloft athygli en fyrir nešan žau er Fjaran en hśn hefur minnkaš. Žar var mikil śtgerš įšur fyrr og allt aš 200 manns höfšu ašsetur. Žeir stundušu umdeildar flekaveišar sem voru bannašar 1966. Eyjan var mikil matarkista og ótrślegar tölur heyršust um fugl sem veiddur var, allt aš 200 žśsund fuglar į einu sumri og 20 žśsund egg tekin, stśtfull af orku. Žessar tölur vekja spurningu um hvort veišin hafi veriš sjįlfbęr hjį forfešrum okkar?

Bśiš er aš śtbśa litla höfn inni ķ Uppgönguvķk og lentum viš žar innan um forvitna sjófugla.  Sķšan var fariš upp göngu upp aš hafti einu, Lambhöfšaskarš og stoppaš žar. Bergiš slśtir yfir manni, mašur veršur lķtill og ęgifegurš blasir viš. Į vinstri hönd blasir Heišnaberg, eitt žekktasta örnefniš en sagan af Gušmundi góša segir aš einhvers stašar verša vondir aš vera!  Ekki óttušumst viš neitt. En kešjustigi  sem lį nišur śr Lambhöfša vakti athygli, ég óttašist hann, hefši aldrei žoraš aš nota hann fyrir mitt litla lķf og um leiš spurši mašur sjįlfan sig, śr hverju eru félagar ķ Drangeyjarfélaginu bśnir til?

Traustur stķgur meš  tröppum og kašal er alla leiš upp į topp. Žar var hęgt aš sjį hvar Karlinn stóš en hann oršin aš skeri og žaš brotnaši sjór į honum. Rétt eins og fór fyrir Karlinum, žį eyšilagšist Drangeyjarbryggja ķ óvešrinu fyrr ķ mįnušinum er žvķ aškoma aš uppgöngu erfiš nśna. Nįttśröflin eru óblķš.

Sķšan var fariš upp į efstu hęš og endaš į žvķ aš ganga upp traustan jįrnstiga. Į leišinni er gengiš fyrir Altariš og  žar er faširvoriš greypt ķ jįrn.  Uppi ķ eyjunni er Drangeyjarskįli sem reistur var 1984. Eftir kaffistopp var gengiš aš Grettisbęli sem er sunnarlega į eyjunni og sagši farastjórinn Helgi Rafn Viggósson hjį Drangey Tours okkur sögur af eyjalķfi, frį Gretti og frį lķfsferli lundans. Nįttśra og saga.

Grettissaga er ein af žekktustu og vinsęlustu Ķslendingasögunum og kemur Drangey mikiš viš sögu en  Grettir Įsmundarson bjó ķ eyjunni frį 1028 til 1031 įsamt Illuga bróšur sķnum og žręlnum Glaumi.

Viš sįum yfir spegilsléttan Skagafjöršinn yfir į  Reykjanes į Reykjaströnd undir Tindastóli en žar er Grettislaug. En įriš 1030 misstu žeir śtlagar eldinn og žurfti Grettir aš synda ķ land. Kallast žaš Grettissund žegar synt er frį Uppgönguvķk og ķ land en Drangeyjarsund žegar synt er sunnar frį eyjunni.

Uppgönguvķk

Į göngu sįum viš sįum nokkra dauša svartfugla en fįlkar eiga einnig lögheimili ķ eyjunni  og höfšu žeir lagt žį sér til munns. Vitaš er um eitt fįlkahreišur ķ Drangey.

Drangey er um 700 žśsund įra gömul og śr linu móbergi og hęsti punktur Mįvanef ķ 180 metra hęš.  Hśn er um kķlómeter aš lengd og mešaltalsbreidd um 300 m.  Bergiš er mjśkt og er stanslaus barįtt viš hafiš en žaš heggur ķ bergiš. Į leišinni į hįpunktinn kķktum viš į vatnsból Grettis, Grettisbrunn. en žaš er undir klettum sem lekur ķ gegnum og frekar erfiš aškoma aš žvķ.

Sigling tekur um hįlftķma og žegar komiš var aš höfninni viš Saušįrkrók tóki tveir hnśfubakar į móti okkur. Žeir voru ķ miklu ęti og aš safna fituforša fyrir veturinn. Žaš var mjög įhugavert aš sjį žegar hvalirnir smölušu smįsķldinni saman upp aš yfirborši sjįvar og žį steyptu fuglarnir sér nišur til aš nį ķ ęti. Sķšan kom gin hvalsins śr djśpinu og gleypti torfuna en fuglarnir hörfušu furšu lostnir. Mögnuš samvinna.

Męli meš ęvintżraferš ķ Drangey en žeir sem eru mjög lofthręddir ęttu aš hugsa sig vel um en uppgangan og nišurferšin er krefjandi. En lykillinn er aš horfa fyrir nešan tęrnar į sér allan tķmann, halda ķ kašalinn sem fylgir alla leiš og hugsa jįkvętt.

Nęst var haldiš ķ sundlaugina veršlaunušu į Hofsósi og horft til Drangeyjar frį sundlaugarbakkanum. Hugurinn var hjį fuglunum og Gretti sterka.

Fullkominn dagur.

 

Heimildir
Feršafélag Ķslands įrbók 2016, Skagafjöršur austan vatna
Drangey – Lesbók Morgunblašsins, 1934
Drangey.net – Drangey Tours

Hnśfubakur


Męlifellshnjśkur (1.147 m)

Hvķtan hest ķ Hnjśkinn ber,
Hįlsinn reyrir klakaband.
Žegar bógur žķšur er,
Žį er fęrt um Stórasand.

(Gamall hśsgangur śr Skagafirši, höfundur ókunnur)

Žegar komiš er ķ Skagafjörš og ekiš frį Varmahlķš ķ sušurįtt sker eitt fjall sig vel frį öšrum fjöllum og gnęfir yfir, žaš er Męlifellshnjśkur. Einskonar konungur Skagafjaršafjalla. Žvķ var žvķ aušvelt aš velja Męlifellshnśk hjį Villiöndunum, göngu og sęlkeraklśbb en hann dvaldi ķ fimm daga gönguferšalagi ķ Skagafirši. Nafn fjallsins vķsar til žess aš ķ öllu noršurhéraši Skagafjaršar er Męlifellshnjśkur rķkjandi kennileiti ķ sušri og frį mörgum bęjum markaši hann hįdegi hinna gömlu eykta.

Męlifellshnjśkur breytir mjög um svip eftir žvķ hvašan į hann er horft, minnir į pķramķda śr noršri séš og ekki sķšur  sunnan af öręfum en aflangur. Minnir mig į Sślur viš Akureyri ķ byggingu og er einstakt śtsżnisfjalla af žvķ aš žaš stendur stakt, stutt frį hįlendinu, svipaš og Blįfell į Kili.

Į hnjśkinn mį ganga eftir fleiri en einni leiš, t.d.  upp eftir röšlinum aš noršan og eins meš aš fara upp ķ Tröllaskaršiš milli hnjśksins og Jįrnhryggjar og žašan į hnjśkinn. Villiendurnar įkvįšu aš fara öruggustu leišina, ofurstikuš gönguleiš en gengiš er frį bķlastęši viš Moshól ķ Męlifellsdal. Sama leiš var farin til baka. Skagfiršingar hafa sett upplżsingaskilti viš helstu göngufjöll ķ sżslunni og er žaš žeim til mikils sóma.  

Į uppgöngunni var bošiš upp į żmsa afžreyingu, m.a. var žagnarbindindi yfir 20 stikur og įtti menn aš hugsa til žess hvernig žeir ętlušu aš fagna į toppnum. Žegar į toppinn var komiš tóku göngumenn śt fögn sķn ķ gjólu. Śtsżni var frįbęrt, žó var skżjabakki ķ austri og ekki sį ķ Kerlingu ķ Eyjafirši og Vatnajökul en farinn var örnefnahringur og komu flest upp og śtsżni yfir tķu sżslur stórbrotiš.   Į nišurleišinni var hraša fariš en gert stopp fyrir jógaęfingar og hnjśkurinn tekinn inn ķ nokkrum ęfingum.

Męlifellsdalur fylgdi okkur alla leiš og liggur Skagfiršingaleiš um hann um Stórasand. Žar rišu hetjur um héruš įšur fyrr.

Į toppi hnjśksins er stęšilega landmęlingavarša og VHF-endurvarpi björgunarsveitanna. Einu vonbrigšin voru žau aš engin gestabók var ķ kassa viš vöršuna en alltaf er gaman aš kvitta fyrir aš toppa.

Žaš er gaman aš žessu višmiši meš sżslunar tķu en nśna eru sżslumenn ašeins nķu talsins. Įšur fyrr voru sżslur og sżslumenn upphaf og endir alls en žegar mest lét voru  sżslur 24. Tķmarnir eru breyttir.

Jaršskjįlftahringa hafši stašiš yfir og höfšu ekki hróflaš viš hnjśknum en berggrunnur Męlifells er 8 til 9 milljón įra gamall og hnjśkurinn sjįlfur um milljón įra gamall en efri hlutinn er śr Móbergi. Fjalliš hefur stašist jaršskjįlfta lengi og ķ góšu jafnvęgi en ķ lok sķšustu ķsaldar hefur oršiš berghlaup śr fjallinu og gengum viš upp śr žvķ ķ Męlifellsdal.

Ķ noršri sį Hnśkstagl röšullinn sem gengur noršur af hnjśknum og śt fjöršinn en žar fanga Drangey, Mįlmey og Žóršarhöfši augaš. Austan hérašs rķsa Blönduhlķšarfjöllin meš Glóšafeyki stakan. Įgętlega sįst inn Noršurįrdal, Austurdal og hrikaleg gljśfrin. Hofsjökull og Kerlingarfjöll komu nęst en nęr og vestar fjöll į Kili, Kjalfell, Rjśpnafell og Hrśtfell sem rķs austan Langjökuls.  Eirķksjökull var įberandi og nęr Blöndulón og er žar aš lķta sem haf. Lengra ķ burtu sįst til Baulu, Snjófjalla og Tröllakirkju en viš keyršum framhjį žeim og heilsušum daginn įšur.

Ķ nęsta nįgrenni sįst ķ Nónfjall, Reykjafjall og Kirkjuburst en noršar Hellufell, Grķsafell og Kaldbakur og Molduxi.  Yst viš fjaršaminniš aš vestan sįst svo efnismesta fjall sżslunnar Tindastóll en viš įttum eftir aš heilsa upp į hann sķšar ķ feršinni. Viš heilsušum honum.

Męlifellshnjśkur

Konungur Skagafjaršar, Męlifellshnjśkur meš Jįrnhrygg, Tröllaskarš og Hnśkstagl, röšullinn sem gengur noršur af hnjśknum. 

Dagsetning: 23. jśnķ 2020
Göngubyrjun: Bķlastęši viš Moshól ķ Męlifellsdal,  500 m   (N: 65.23.193 – W:19.24.063)
Męlifellshnjśkur - varša: 1.147 m  (N: 65.23.325 – W: 19.21.094)
Hękkun göngufólks: 640 metrar
Uppgöngutķmi: 230 mķnśtur (10:10 – 14:00)
Heildargöngutķmi: 350 mķnśtur (10:10 – 16:00)
Erfišleikastig: 2 skór
Vegalengd: 12,6 km
Vešur – Stafį kl. 13.00: Léttskżjaš, NA 4 m/s, 10,7 °C, rakastig 73%.
Žįtttakendur: Villiendur. 16 göngumenn.
GSM samband: Jį, 4G
Gestabók: Nei, tómur kassi.
Gönguleišalżsing: Greišfęr og gróin ķ fyrstu, sķšan traustur melur. Skemmtileg og drjśg fjallganga į frįbęran śtsżnisstaš.

Eldra eša annaš nafn: Męlifell.

Facebook-status: Žrišjudagur til žrautar og sęlu. Lögušum ķ hann snemma aš Męlifellshnjśk. Gengum hann į frįbęru tempói. Magnaš śtsżni, frįbęr félagsskapur sem viš hjónin erum svo heppin aš vera meš ķ. 

 

Heimildir
Feršafélag Ķslands įrbók 2012, Skagafjöršur vestan vatna.
Ķslensk fjöll - Gönguleišir į 151 tind


Žyrill (393 m)

Fjalliš Žyrill ķ Hvalfirši setur mjög mikinn svip į umhverfi fjaršarins. Žaš rķs žverbratt og hömrum girt upp noršaustur og upp af Žyrilsnesi.Žyrill er fjallsröšull myndašur viš rof skrišjökla sem brotist hafa mešfram fjallinu, bįšum megin.

Leišin upp į fjalliš liggur upp Sķldarmannabrekkur žaš eru gamlir götuslóšar um Botnsheiši yfir ķ Skorradal. Žegar į sléttun er komiš skilja aš leišir og stefnt į topp Žyrils. Margir fara sömu leiš til baka en viš fórum umhverfis Žyril og komum nišur hjį hvalstöšinni.

Žaš sem er įhugavert viš žessa leiš sem er aušveld noršaustur af fjallinu nišur Litlasandsdal, meš Blįskeggsį nišur į žjóšveg. Einnig mį hefja gönguna frį žessum staš viš  olķutanka NATO en fara žar yfir į į leišinni.

Yfir Blįskeggsį var byggš fyrsta steinbrś į landinu įriš 1907 og upplagt aš lķta į hana ķ leišinni. 

Mikiš śtsżni er af Žyrli yfir Hvalfjörš og ber Žyrilsnes meš Geirshólma af. Žaš er skemmtilegt aš rifja upp söguna af Helgusundi žegar Geirshólmi sést.

"Helga er nś ķ hólminum og žykist vita nś allar vęlar og svik landsmanna; hśn hugsar nś sitt mįl. Žaš veršur nś hennar rįš, aš hśn kastar sér til sunds og leggst til lands śr Hólminum um nóttina og flutti meš sér Björn, son sinn, fjögra vetra gamlan, til Blįskeggsįr, og žį fór hśn móti Grķmkatli, syni sķnum, įtta vetra gömlum, žvķ aš honum daprašist sundiš žį, og flutti hann til lands. Žaš heitir nś Helgusund."

Žį kunnu Ķslendingar aš synda svo tapašist kunnįttan nišur eftir žjóšveldisöld en kom aftur į 19. öld.

Į fastalandinu ķ botni fjaršarins gnęfir Hvalfell meš Botnsślur til hęgri. Mślafjall og Reynivallahįls og yfir honum sér ķ eftir hluta Esjunnar. Akrafjall er eins og eyja og Hafnarfjall og Skaršsheišin į hęgri hönd. Brekkukambur gnęfir yfir hvalstöšinni. Ķ noršri fjęr sér ķ snęvižakiš Ok og Fanntófell. Nęst ķ hömrum Žyrils sér ķ Helguskarš en žar kleif Helga upp fjalliš meš syni sķna tvo er hśn hélt austur yfir Botnsheiši til Skorradals.

Žegar komiš var nišur Litlasandsdal sįum viš merkilega brś. Brśna yfir Blįskeggsį sem byggš var įriš 1907 og var hśn fyrsta steinsteypta brśin į Ķslandi utan Reykjavķkur.

Žyrill

Śtsżni af vöršu į Žyrli. Glęsilegt Žyrilsnes skagar śt ķ Hvalfjöršinn og Geirshólmi einstakur meš Reynivallahįls og Esjuna ķ öllu sķnu veldi į bakviš.

 

Dagsetning: 16. maķ 2020
Hęš ķ göngubyrjun: 27 metrar, viš upphaf Sķldarmannagötu (N: 64.23.247 – W:21.21.587)
Žyrill - varša: 392 m (N: 64.23.576 – W: 21.24.582)
Hękkun göngufólks: 365 metrar
Uppgöngutķmi: 120 mķnśtur (09:00 – 11:00)
Heildargöngutķmi: 255 mķnśtur (09:00 – 13:15)
Erfišleikastig: 2 skór
Vegalengd: 10 km
Vešur - Botnsheiši kl. 11.00: Léttskżjaš, NNA 5 m/s, 2,3 °C
Žįtttakendur: Fjallkonur. 10 göngumenn og einn hundur.
GSM samband: Jį, 4G
Gestabók: Nei
Gönguleišalżsing: Greišfęrar skrišur og melar, grónir aš hluta. Spordrjśg leiš umhverfis svipmikiš fjall. Ekki komiš nišur į upphafsstaš. Upphaf viš Sķldarmannabrekku og endaš viš hvalstöšina.

Facebook-status: Takk fyrir daginn elskur. Žaš mį segja aš viš höfum sloppiš viš aš žyrla upp miklu ryki į Žyrli ķ dag. Frįbęr ganga ķ enn betri félagsskap! 

Heimildir
Brśin yfir Blįskeggsį - RUV.is, 25.4.2010
Ķslensk fjöll - Gönguleišir į 151 tind
Helgusund - Morgunblašiš, 11. įgśst 2003

 

 


Nęsta sķša »

Um bloggiš

Sigurpáll Ingibergsson

Höfundur

Sigurpáll Ingibergsson
Sigurpáll Ingibergsson
Hornfirðingur búsettur í Kópavogi. Árgerð 1965.
Feb. 2023
S M Ž M F F L
      1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28        

Myndaalbśm

Nżjustu myndir

  • IMG 4410
  • IMG 4385
  • IMG 4421
  • Á afskekktum stað
  • Tíminn051071

Heimsóknir

Flettingar

  • Ķ dag (2.2.): 0
  • Sl. sólarhring: 11
  • Sl. viku: 68
  • Frį upphafi: 0

Annaš

  • Innlit ķ dag: 0
  • Innlit sl. viku: 54
  • Gestir ķ dag: 0
  • IP-tölur ķ dag: 0

Uppfęrt į 3 mķn. fresti.
Skżringar

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband