Fęrsluflokkur: Ljóš

Įrmannsfell (766 m)

og kjarriš gręna inn ķ Bolabįs
og Įrmannsfelliš fagurblįtt
og fannir Skjaldbreišar
og hrauniš fyrir sunnan Eyktarįs.
         (Einu sinni įgśstkvöldi eftir Jónas Įrnason)

Žaš var stórbrotiš vešur og haustlitir skörtušu sķnu fegursta žegar gengiš var į Įrmannsfell sem er noršan viš Žingvallažjóšgaršinn og setur mikinn sviš į allt umhverfiš. Felliš hefur setiš fyrir į ófįum mįlverkum og ljósmyndum ķ gegnum tķšina. Žaš er mjög gaman aš ganga į žaš og virša fyrir sér Žingvallasvęšiš frį skemmtilegu sjónarhorni.

Įrmannsfell, 766 m mosavaxiš móbergsfjall. Sunnan undir žvķ er Bolabįs, žar voru kappreišar haldnar įšur fyrr ķ Skógarhólum en nś er žar góš ašstaša fyrir hesta og hestamenn.

Gangan hófst vestan viš Slešaįs, sunnan undir fjallinu. Byrjušum aš ganga ķ kjarri žangaš til komiš var upp į Slešaįs. Žašan er greiš leiš eftir hrygg  į fjalliš žar sem fyrst er komiš uppį  mosavaxna sušurbrśnina. Sķšan tekur viš alllöng ganga noršur į hęsta hnjśkinn. Dalir eru austan megin og žegar komiš er vel upp į brśnina sjįst tveir kollar. Hęsti hnśkurinn meš vöršu er į milli žeirra.

Įrmannsfell dregur nafn sitt af hįlftröllinu Įrmanni. Hann hafši vķst haft žann starfa aš standa fyrir kappglķmum milli trölla og hįlftrölla į Hoffmannaflöt undir Meyjarsęti, sem er austan viš fjalliš, en mun hafa gengiš ķ fjalliš aš leišarlokum.

Įrmannsfell bauš upp į rįndżrt śtsżni, milljarša krónu višri. Hefjum augnveisluna į jökullausu Oki meš Fanntófell ķ forgrunn. Sķšan tekur Žórisjökull viš og Kaldidalur į milli. Ķ brekkunni fram unda Žórisjökli eru Hrśšurkarlar og sķšan Litla- og Stóra-Björnsfell. Žaš bjarmaši fyrir Langjökli. Horfun okkur nęr: Langafell, snjólaus Skjaldbreišur sem ber af öšrum fjöllum, sķšan Hlöšufell, Blįfell fjęr, fönguleg Skriša, Lįgafell liggur nęst Įrmannsfelli, Tindaskagi, Klukkutindar, Kįlfstindar, Hrafnabjörg, Mišdalsfjall og Fagradalsfjall. Arnarfell, Mišfell viš Žingvallavatn. Horfum fjęr: Sjįum topp Heklu, Eyjafjallajökull, Vestmanneyjar, Bśrfell, Ingólfsfjall, Hellisheiši, Skįlafell, Hengill, Lambafell, Saušdalahnśkar, Blįkollur, Vķfilsfell og Blįfjöll.  Sķšan tökum viš Reykjanesfjöllin: Trölladyngja, Keilir og Fagradalsfjall sjįst greinilega.  Komum okkur aftur į Žingvallavatn og horfum ķ sušur og sjįum Grafningsfjöll og sķšan Hrómundartind. Žį sér yfir Mosfellsheiši, Grķmmannsfell, Ślfarsfell og Esjuna meš Móskaršsnśka, Skįlafell, Bśrfell, Kjölur og tignarlegar Botnsslślur meš Gagnheiši į milli og Kvķgindisfell og Žverfell fjęr. Akrafjall meš Geirmundartind og Skaršsheiši lengra ķ vestri.

Viš söknušum aš sjį ekki Hvalfell en žaš er į bakviš Botnssślur og Baulu ķ Borgarfirši.

Einfaldast og öruggast er aš fara sömu leiš til baka en viš įkvįšum aš fara beint nišur, styttri leiš en brattari og giljum og uppžornušum įrfarvegi fylgt. Mögulega tekiš lengri tķma eftir allt saman. En vara žarf sig į aš laus möl getur legiš yfir móbergshellunni.

Ašrar leišir eru aš beygja viš eyšibżliš Svartagil og ganga upp samnefnt gil.

Hin er aš keyra ašeins lengra įfram eftir veg 52 Uxahryggir og hefja gönguna austan viš Slešaįs ķ Krika.

Varša į Įrmannsfelli

Varša į toppi Įrmannsfells ķ 766 m hęš. Dżrt śtsżni og ęgifegurš. Skjaldbreišur og Hlöšufell ķ beinni lķnu. 

Dagsetning: 28. september 2019
Hęš ķ göngubyrjun: 143 metrar, Bolabįs (N: 64.17.705 – W:21.03.580)
Įrmannsfell - varša: 766 m (N: 64.19.600 – W: 21.01.956)
Hękkun göngufólks: 623 metrar
Uppgöngutķmi: 180 mķnśtur (10:00 – 13:00)
Heildargöngutķmi: 330 mķnśtur (10:00 – 15:30)
Erfišleikastig: 2 skór
Vegalengd: 10 km
Vešur Žingvellir kl. 12.00: Léttskżjaš, SV 2 m/s, 10,6 °C, raki 63%
Žįtttakendur: Villiendurnar, 3 göngumenn.
GSM samband: Jį, 3G
Gestabók: Jį, Fella- og fjallgönguverkefniš Sveitin mķn
Gönguleišalżsing: Greišfęr en nokkuš um mosa og lausagrjót, og grżtt uppi į fellinu. Létt og gefandi fjallganga. Felliš er viš alfaraleiš en gengiš allt of sjaldan.

Facebook-status: Gušdómlegt gönguvešur ķ dag og fjöllin skörtušu sķnu fegursta hvert sem litiš var. Alveg frį jökullausu Oki til Mariannelund!

Heimildir
Ķslensk fjöll – gönguleišir į 151 tind: Ari Trausti Gušmundsson, Pétur Žorleifsson
Feršafélag Įrnesinga: Įrmannsfell 26. jśnķ 2010 og Įrmannsfell 9. september 2017

 


Kaldbakur ķ Eyjafirši (1.173 m)

„ramlegt fjall meš reknar heršar reisir gafl viš hįnoršriš," -MJ

Kaldbakur gnęfir yfir landslaginu austan Eyjafjaršar, noršur af Grenivķk og er hluti af fjallakešju sem einu nafni nefnist Lįtrafjöll. Fjalliš er 1.173 m hįtt og gengur nįlega ķ sjó fram og speglašist ķ sęnum, hrikalegt og tilkomumikiš.  Į tindi Kaldbaks er varša sem hlašin var af landmęlingamönnum danska herforingjarįšsins įriš 1914.

Hefšbundin leiš į Kaldbak hefst viš Grenjįrbrśnna viš Įrbakka skammt noršan Grenivķkur. Viš fórum ašra leiš. Keyrt var į jeppum upp fjallveg sem liggur ķ Grenivķkurfjalli en žar er ašstaša sem Kaldbaksferšir hafa gert fyrir vélslešaferšir. Viš keyršum upp aš žrišja palli og stoppušum ķ 356 metra hęš.

Žegar lagt var af staš var žoka en spįin lofaši góšu fyrir daginn og vonušumst viš aš sólin nęši aš eyša skżjunum. 

Strax var fariš nišur ķ gil sem Grenjį hefur grafiš og žegar komiš var upp śr gilinu minnkaši žokan og skömmu sķšar gengum viš upp śr henni. Eyjafjöršurinn var žakinn skżjum og glęsilegur aš sjį en vel sįst ķ efstu fjallstinda fjaršarins. Žjóšskįldiš Matthķas Jochumsson oršaši žetta snilldarlega: undan sólu silfuržoka svķfur létt um Eyjafjörš.

Gengiš var eftir mel alla leiš upp snjólausa sušuröxlina į topp en snjóskafl liggur ķ jökulskįl vestan megin axlarinnar og męttum viš honum ķ 650 metra hęš en snjór og er ķs ķ skįlinni allt įriš um kring. 

Eftir tveggja tķma göngu var tekiš matarstopp ķ tęplega 900 metra hęš og horft yfir bómullarlagšan Eyjafjöršinn. Žar sįum viš fjórar rjśpur og saušfé. En żmislegt sįst t.d. lambagras, grasvķšir, dżragras og mśsaeyra. Einnig sįum viš lóur og mikiš var um köngulęr.

Eftir rśmlega žriggja tķma göngu var toppnum nįš en hann er į grżttri sléttu og er varšan glęsilega. Žaš var mikil stemming viš vöršuna og rifjašist upp vķsa sem Lįtra-Björg kvaš um svikul og tvķrįš vešrateikn į tindi Kaldbaks: 

   Vestanblika
   kśfnum kalda
   Kaldbak hlešur;
   sunnan kvika,
   utanalda,
   austan vešur.

Kaldbakur er mikiš śtsżnisfjall og sér langt inn į hįlendiš en fjöllin į Gjögraskaga vöktu mesta athygli, keilulaga og snęvi žakin. Ķ gamalli feršalżsingu Sig. Jśl. Jóhannessonar segir um śtsżni af Kaldbak: „žašan sést yfir allan Skjįlfanda, og afar langt į sę śt; Heršubreiš, sem er sušur undir Vatnajökli, öll Mżvatnsfjöll, Eyjafjöršur allur, Fnjóskadalur, Bįršardalur, Hörgįrdalur og Svarfašardalur o.s.frv. žašan sést austur į Sléttu og vestur undir Horn.“ 

Ekki sįum viš alla dżršina og söknušum helst Heršubreišar en skżjabólstrar voru yfir hįlendinu.

Kaldbakur hefur veriš skįldum og rithöfundum hugleikinn og lķkt honum viš hvķtabjörn og ort um fegurš og kraft fjallsins.

Įriš 2002 var alžjóšlegt įr fjalla. Žį var Heršubreiš kosin žjóšarfjall Ķslendinga og Kaldbakur sigraši ķ keppninni um fjall Eyjafjaršar eftir harša samkeppni viš Kerlingu og Sślur. Į landinu eru sex fjöll sem bera nafniš Kaldbakur.

Į toppi Kaldbaks

Gönguhópurinn viš glęsilegu landmęlingavöršuna frį 1914Śtburšarskįlarhnjśkur handan og hafa sést žar svipir manna.

Dagsetning: 27. jślķ 2019
Hęš ķ göngubyrjun: 356 metrar Grenivķkurfjall 3. pallur (N: 65.58.092 – W: 18.10.289)
Kaldbakur - varša: 1.173 m (N: 66.00.381– W: 18.10.842)
Hękkun göngufólks: 817 metrar
Uppgöngutķmi: 195 mķnśtur (09:15 – 12:30)
Heildargöngutķmi: 330 mķnśtur (09:15 – 14:45)
Erfišleikastig: 2 skór
Vegalengd: 10 km
Vešur Akureyri kl. 12.00: Skżjaš, SA 1 m/s, 13,2 °C
Žįtttakendur: Villiendurnar, 11 göngumenn.
GSM samband: Jį
Gestabók: Jį
Gönguleišalżsing: Stikuš leiš eftir hrygg sem er gróin nešarlega en breytist ķ mel er ofar dregur.

Facebook-status: Kaldbakur minnir mig frekar į mammśt eša lošfķl heldur en hvķtabjörn eftir žessa fręknu gönguferš.

Heimildir:
Fjöllin ķ Grżtubakkahreppi – Hermann Gunnar Jónsson, 2016
Huldulandiš – Vigfśs Björnsson, 1997
Kaldbaksferdir.com - Kaldbakur
Sig. Jśl. Jóhannesson. (Feršapistlar VIII. Dagskrį 26. nóv. 1898.)


Kvķgindisfell (783 m) į Uxahryggjaleiš

Ólķna Kjerślf Žorvaršardóttir, žjóšfręšingur hefur leitt kvöldgöngur į föstudagaskvöldum sem kallast sumarnętur og eru ķ samvinnu viš Feršafélag Ķslands. Ķ žeim eru žekktir stašir heimsóttir og sagnir og žjóšlegur fróšleikur dreginn fram.

Ég skellti mér ķ ferša į Kvķgindisfell į Uxahryggjaleiš en žar erum viš komin į slóšir „Skślaskeišs“ sem Grķmur Thomsen orti svo fagurlega um.

Haldiš er af staš ķ gönguna frį Biskupsbrekku, noršan Vķšikera og austan Hvannadala į Uxahryggjaleiš og gengin aušveld leiš upp į Kvķgindisfelliš.

Žegar vel višrar er geysivķšsżnt til allra įtta, bęši jöklasżn og til fjalla, allt noršur ķ Hśnavatnssżslu žegar best lętur. Žarna fengum viš aš upplifa landslag eins og inni į reginöręfum, samhliša mikilli fjallasżn.  

Kvķgindisfell er fornt móbergsfjall, frį sķškvarter, skoriš giljum, 783 m hįtt. Mikiš śtsżni er af fellinu. Nafniš vafšist fyrir mönnum og eru til frį sķšustu öldum „skżringarheitin“ Kvigyndisfell, Kvikfénašaryndisfell, Kvikféyndisfell, Kvķindisfell ofl. „Kvķgindi“ eru ungir nautgripir eša geldneyti, sem žarna munu hafa veriš į afrétti.  (bls. 262)

Nokkur örnefni og bęjanöfn į landinu hafa kvķgindi aš forliš, Kvķgindisį, Kvķgindisdalur, Kvķgindisfell og Kvķgindisfjöll. Žessi nöfn er aš finna ķ öllum landshlutum.

Smalaland Lunddęla sušur fyrir Kvķgindisfell er kallaš „Sušurfjall“  (afrétturinn noršan Grķmsįr er „Noršurfjall“)   (bls. 260)

Snjólaus Skjalabreišur, ógnarskjöldur bungubreišur fylgdi göngufólki alla leiš. Snjóleysiš mį skrifa į hamfarahlżnun af mannavöldum. Žoka lįg yfir Žórisjökli og Ok en hin žekktu fjöll ķ kringum Žingvallavatn skörtušu sķnu fegursta. Žegar toppur Kvķgindisfells nįlgašist skall į žoka og žvķ ekki fariš alla leiš.

Į heimleišinni las Ólķna hestavķsuna Skślaskeiš eftir Grķm Thomsen og var gaman aš heyra hrynjandann og tengja viš örnefnin į leišinni, Tröllahįls, Vķšiker og Ok. Skślaskeiš er torfęr og stórgrżttur kafli į Kaldadalsvegi.  Skśli nokkur var dęmdur til lķflįts į Alžingi, en komst undan vegna afbragšshests, Sörla, sem hann reiš. Aldrei hefur enn ķ manna minni meira rišiš nokkur Ķslendingur.

Žeir eltu hann į įtta hófahreinum
og ašra tvenna höfšu žeir til reišar
en Skśli gamli sat į Sörla einum
svo aš heldur žótti gott til veišar.

 

Kvķgindisfell

Kvķgindisfell séš frį Biskupsbrekku

Dagsetning: 19. jślķ 2019
Hęš Kvķgindisfells: 783 metrar
Hęš ķ göngubyrjun: 330 metrar viš Biskupsbrekku (N:64.25.252 - W:20.59.086)
Kvķgindisfell – nęsti efsti pallur (724 m): (N:64.24.441 – W: 21.02.983)
Hękkun göngufólks: 394 metrar
Uppgöngutķmi: 150 mķnśtur (19:15 - 21:45)
Heildargöngutķmi: 225 mķnśtur (19:15 – 23:00)
Erfišleikastig: 2 skór
Vegalengd: 10 km
Vešur kl. 21.00 - Žingvellir: Skżjaš, N 4 m/s, 14,1 °C, raki 67%
Žįtttakendur: Feršafélag Ķslands, 50 žįtttakendur ķ einni rśtu.
GSM samband: Nei
Gestabók: Lķklega ekki
Gönguleišalżsing: Gengiš eftir gömlum veg, sķšan stefnt į noršaustur hluta fellsins og stikum fylgt. Leišin er gróin fyrst og greišfęr. Fremur aušveld leiš į įgętis śtsżnisfell.

Facebook-status: Fķnasta ganga i kvöld meš Feršafélagi Ķslands į Kvķgindisfell ą Uxahryggjaleiš

Heimildir:
Įrbók F.Ķ. 2004 - Borgarfjaršarhéraš
Vķsindavefurinn - Hvaš merkir nafniš Kvķgindisfjöršur

 


Ķslandsferš sumariš 1857

Fyrir nokkru įskotnašist mér bók ĶSLANDSFERŠ SUMARIŠ 1857, śr minnisblöšum og bréfum frį Nils O:son Gadde (1834-1904).

Žetta var fyrsti sęnski vķsindaleišangurinn til Ķslands undir stjórn Otto Torell (1828-1900), en feršafélagi hans var Nils 0:son Gadde sem skrifaši hjį sér lżsingar į feršinni og žvķ sem fyrir augu bar. Tveir ašrir Svķar voru meš ķ leišangrinum, Cato og Andres.

nilsosongadde_islandsferdsumarid1857

Leišangurinn hófst ķ Žistilfirši og endaši į Akureyri meš viškomu į Mżvatni. Žeir unnu aš rannsóknum į jöklum ķ Hornafirši og męldu skrišhraša Svķnafellsjökuls ķ Öręfum.

En Skjaldbreiš er mér ofarlega ķ huga į Jónsmessu eftir Jónsmessugöngu meš Feršafélaginu um sķšustu helgi. Žegar žeir félagar koma aš Žingvöllum ķ lok įgśst og lżsa furšum landsvęšisins og žegar žeir sjį Skjaldbreiš skrifar Gadde:

Žingvallasvęšiš myndast af illręmdum hraunstraumi sem ķ annan endann teygir sig til upphafs sķns, hinnar snęvi žöktu hraundyngju Skjaldbreišar – heiti fjallsins er samsett śr tveim oršum sem tįkna skjöldur og breišur – en sökkvir hinum ķ Žingvallarvatn.  Į žessum hraunflįka eru hinar nafnfręgu gjįr, Almannagjį og Hrafnagjį, įsamt fleiri gjįm smęrri.  Ķ nokkrum žeirra getur mašur séš nišur 100-200 fet: allt sem žar er aš sjį er gert śr miklum hraunbjörgum.  Einnig finnast stórir hellar į jöršinni, sennilega žannig til oršnir aš hrauniš hefur haldiš įfram aš renna undir yfirboršinu eftir aš  žaš var storknaš„   

"Ķ hinu mikla dalflęmi blasir viš jafnrunniš hraun meš djśpum gjįm, bįšum megin žess fjallgaršarnir sem afmarka žaš og fyrir botninum Skjaldbreiš meš sinni breišu bungu."                                    (bls. 113, Ķslandsferš sumariš 1857)

Hér er Gadde eflaust undir įhrifum frį Jónasi Hallgrķmssyni, nįttśrufręšingi og skįldi sem feršašist um Ķsland sumariš 1841. Į ferš sinni um Žingvallasvęšiš villtist hann frį feršafélögum sķnum og orti kvęšiš Fjalliš Skjaldbreišur sem birtist fyrst ķ 8. įrgangi Fjölnis įriš 1845. Ķ ljóšinu bregšur skįldiš upp skemmtilegri mynd af sögu svęšisins, tilurš Skjaldbreišar og žįtt žess ķ myndun Žingvallavatns. Hér er fyrsta erindiš:

Fanna skautar faldi hįum,
fjalliš, allra hęša val;
hrauna veitir bįrum blįum
breišan fram um heišardal.
Löngu hefur Logi reišur
lokiš steypu žessa viš.
Ógna-skjöldur bungubreišur
ber meš sóma rjettnefniš.

En Jónas vissi heldur ekki um landrekskenninguna né ķsaldarkenninguna en fyrstu hugmyndir um ķsöld komu fram um 1815 og uršu ekki višurkenndar fyrr en um mišja nķtjįndu öldina. 

Kvęšiš lifir, žótt kenningin um myndun žess sé ķ einhverjum atrišum fallin. En rómantķkin ķ kringum žaš hefur haldiš ķmynd Skjaldbreišar og Žingvalla į lofti.

Svo heldur lķfsnautnamašurinn Gadde įfram nokkur sķšar:

Almannagjį vestan hraunstraumsins śr Skjaldbreiš og  Hrafnagjį austan hans uršu til viš žaš aš hraunflįkinn, sem er jaršmķla į breidd, sökk. Vesturveggur Almannagjįr og austurveggur Hrafnagjįr mynda standberg sem gagnstęšir veggir gjįnna sprungu frį viš sig hraunsins į milli žeirra.“

Žarna er ekki komin žekking į landrekskenningunni en ummerki hennar eru augljós į Žingvöllum en 1915 setti žżski jaršešlisfręšingurinn Alfred Wegener (1880-1930) kenninguna fram ķ bókinni Myndun meginlanda og śthafa įriš 1915.   

Gadde er eins og flestir feršamenn bergnuminn af nįttśrufegurš landsins og bókstaflega į kafi ķ żmsum undrum: eldfjöllum, goshverum, fossum og sólarlagi.

Žaš er gaman aš lesa 158 įra frįsögn, en žekking og skilningur į landmótun hefur aukist en upplifunin er įvallt sś sama

 


Tómasarhagi

Tindrar śr Tungnajökli,
Tómasarhagi žar
algręnn į eyšisöndum
er einn til fróunar.

Veit eg įšur hér įši
einkavinurinn minn,
aldrei rķšur hann oftar
upp ķ fjallhagann sinn.

Spordrjśgur Sprengisandur
og spölur er śt ķ haf;
hįlfa leiš hugurinn ber mig,
žaš hallar noršur af.

 

Fyrsta blog-fęrzlan. Er ekki tilvališ aš byrja į ljóši eftir Jónas Hallgrķmsson.

Žessi vķsa er um Fjölnismanninn Tómas Sęmundsson sem fann hagablettinn į Sprengisandi įriš 1835. Ljóšiš  er allt ķ senn, um vin hans, um hagann algręna ķ sandflęminu mikla sem oft er seinfarinn - nema ķ huganum einum.

Viš fórum į sķšasta sumri ķ eftirminnilegt feršalag upp į Kjöl og yfir Sprengisand.  Vešur var ómótstęšilegt. Ekki skż į himni. Mögnuš stund. Verst aš fįir Ķslendingar skyldu fį aš upplifa žennan dag. Viš töldum 29 bķla į noršurleiš og žrjś hjól. Meirihluti faržega voru erlendir feršamenn.

Eftir feršalagiš yfir Sprengisand hefur žetta ljóš veriš mér minnisstętt. 



Um bloggiš

Sigurpáll Ingibergsson

Höfundur

Sigurpáll Ingibergsson
Sigurpáll Ingibergsson
Hornfirðingur búsettur í Kópavogi. Árgerð 1965.
Feb. 2023
S M Ž M F F L
      1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28        

Myndaalbśm

Nżjustu myndir

  • IMG 4410
  • IMG 4385
  • IMG 4421
  • Á afskekktum stað
  • Tíminn051071

Heimsóknir

Flettingar

  • Ķ dag (2.2.): 0
  • Sl. sólarhring: 11
  • Sl. viku: 68
  • Frį upphafi: 0

Annaš

  • Innlit ķ dag: 0
  • Innlit sl. viku: 54
  • Gestir ķ dag: 0
  • IP-tölur ķ dag: 0

Uppfęrt į 3 mķn. fresti.
Skżringar

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband