Fęrsluflokkur: Fjölmišlar

Loftmengun - oršaskortur ķ byrjun bķlaaldar

Fyrsti bķllinn kom til Hafnar įriš 1927 en Hornfiršingar voru ekki sammįla um įgęti žessa fyrsta faratękis „[...] og bóndi nokkur vildi lįta banna notkun žess žvķ aš žaš „eyšilegši alla hesta og svo fęri žaš svo illa meš vegi.““ 95

En ef skaftfellski bóndinn sem vitnaš er ķ hér aš ofan hefši einnig minnst į mengunina sem kemur frį bifreišunum žį hefši hans veriš getiš ķ annįlum og öšlast mikla fręgš fyrir vķšsżni og gįfur. Oršiš annar Skaftfellskur ofviti. En oršiš var ekki til. Eša er eftir honum rétt haft?

Andri Snęr Magnason sem nżlega gaf śt meistaraverkiš Um tķmann og vatniš hefur fjallaš um oršanotkun og hugtök.

„Sśrnun sjįvar er stęrsta breyting į efnafręši jaršar ķ 50 milljón įr įsamt žvķ sem er gerast ķ andrśmsloftinu. Žaš hlżtur aš koma mér viš. En hvernig į ég aš segja frį žessu ķ bók? Oršiš „sśrnun“ er ekki žrungiš merkingu eins og kjarnorkusprengja. Ég žarf aš gera lesandanum ljóst aš oršiš sé risavaxiš en hafi allt of litla merkingu. Žaš er mešal žess sem ég reyni ķ žessari bók.“   Fréttablašiš 4. október 2019

Sama henti skaftfellska bóndann ķ byrjun bķlaaldar, žaš var ekki til orš yfir mengandi śtblįsturinn frį bķlnum. Oršaforšinn kemur į eftir tękninni. Hefši bóndinn nefnt orš sem tengdist śtblęstrinum hefši žessi neikvęša setning um hann ekki veriš jafn neyšarleg. Ef hann hefši notaš orš eins og loftmengun, olķumengun, śtblįstur eša sótagnir žį hefšu žau oršiš nżyrši og merki um mikla visku.

Vefurinn timarit.is er merkilegur vefur og leitaši ég eftir fimm mengandi oršum sem getiš er ofar.

Oršiš loftmengun kemur fyrst fyrir ķ byrjun įrs 1948 ķ Morgunblašinu. Um 20 įrum eftir aš fyrsti bķllinn kemur til Hornafjaršar: „Ekki var žó gert rįš fyrir aš hjer yrši um svo mikla loftmengun aš ręša, aš hętta stafaši af.“  Segir ķ fréttinni.

Įriš 1934 er fyrst minnst į śtblįstur gufu en įšur notaši ķ merkingunni stękkun, eša śrįs. Fyrsti śtblįstur mótorvélar ķ Siglfiršingi 25. janśar 1942.

Olķumengun kemur fyrst fyrir 1955,

Sótagnir koma fyrst fyrir ķ krossgįtu 1953 en ķ  tķmaritinu Vešriš 1956  „Auk žess hrķfa droparnir meš sé ķ fallinu sótagnir žęr, sem kunna aš vera svķfandi i loftinu fyrir nešan skżin“

Oršiš mengun er žó fyrir bķlaöld į Ķslandi en notaš um skemmd. „mengun af ormarśg,“ Noršanfari, 20. desember 1879.

En skyldi skaftfellski bóndinn skilja oršiš hamfarahlżnun og įttaš sig į orsökum hennar ef samband nęšist viš hann ķ gegnum mišil ķ dag?

 

Heimildir
95 Arnžór Gunnarsson. 1997:285 Saga Hafnar I
Fréttablašiš 4. október 2019
Timarit.is


Tungliš og Nautagil

Ķ dag, 20. jślķ, er slétt hįlf öld lišin frį žvķ Apollo 11 lenti į tunglinu og ķ kjölfariš uršu Neil Armstrong og Buzz Aldrin stigu fyrstir manna fęti į tungliš. Ķ undirbśningi fyrir leišangurinn komu kandķdatar NASA til Ķslands ķ ęfingaskyni og dvöldust žį mešal annars ķ Dyngjufjöllum viš Öskju.  

Ég gekk Öskjuveginn sumariš 2006 og skošaši sömu staši og geimfarar NASA. Rifjast žessi gönguferš žvķ upp ķ tilefni dagsins.

Geimfarar NASA sem unnu aš Apollo geimferšaįętluninni komu tvisvar til Ķslands til ęfinga fyrir fyrstu tunglferšina en žeir töldu ašstęšur ķ Öskju lķkjast mjög ašstęšum į tunglinu. Žeir komu fyrst ķ Öskju įriš 1965 og tveim įrum sķšar meš minni hóp. Kķkjum į frįsögn Óla Tynes ķ Morgunblašinu 4. jślķ 1967.

"Frį skįlanum [Žorsteinsskįla] var haldiš inn aš Öskju og fyrst fariš ķ eitthvert nafnlaust gil sunnan megin viš Drekagiliš og žar héldu žeir Siguršur Žórarinsson og Gušmundur Sigvaldson jaršfręšifyrirlestur, sem fór fyrir ofan garš og nešan hjį fréttamönnum. Geimfararnir hinsvegar voru fullir af įhuga og hjuggu steina lausa śr berginu til nįnari rannsókna. " 

Hér er įtt viš Nautagil og er nafngiftin komin frį jaršfręšihśmoristunum Sigurši og Gušmundi. Geimfari er astroNAUT į ensku og framhaldiš er augljóst. 

Nafngiftin er ekkert nema gargandi snilld. Eftir aš hafa heyrt sögu žessa jókst viršing mķn mikiš fyrir Nautagili mikiš en ég hef haft mikinn įhuga į geimferšakapphlaupinu į Kaldastrķšsįrunum.

nautagil

 

Nautagil įtti eftir aš heilla enn meira. Hvert sem litiš var, mįtti sjį eitthvert nżtt jaršfręšilegt fyrirbrigši. Fyrst var bošiš upp į innskot, bólstraberg og sandstein, sķšan móbergsveislu. Mikilfenglegur móbergsveggur sem sorfinn var ķ toppinn og stóšu kollar uppśr sem minnti į tanngarš eša höggmyndir ķ Rushmore-fjalli af forsetum Bandarķkjanna. Mašur lét hugann reika, žarna er George Washington, sķšan Thomas Jefferson, Theodore Roosvelt og Abraham Lincoln. Svo kom pęlingin, hvar eru styttur af forsetum Ķslands? Svar: Hvergi, bara til styttur af athafnaskįldum.

Fleira bar viš augu. Lķtill lękur spratt undan hrauninu og dökk hraunspżja sem tališ er minnsta hraun į Ķslandi var nęst. Rósin ķ hnappagatinu var svo vel falin bergrós ofarlega ķ mynni gilsins. Žetta var óvęnt įnęgja og Nautagil kom mér mest į óvart ķ gönguferšinni. Žaš var augljóst aš fįir hafa komiš ķ giliš ķ sumar en meš öflugri markašssetningu vęri hęgt aš dęla fólki ķ Nautagil. Lękur rennur fyrir framan giliš vel skreyttur breišum af eyrarrós og hęgt vęri aš hafa speisaša brś yfir hann. Nota geimfarana og NASA-žema sem umgjörš og hafa eftirlķkingu af Apollo 11 ķ gilinu. Žį vęri hęgt aš bjóša upp į tunglferšir til Öskju!


Feršin yfir Nśpsvötn

Ég hef veriš barįttumašur fyrir śtrżmingu einbreišra brśa ķ Rķki Vatnajökuls. Žann 5. įgśst 2016 fór ég yfir einbreišu brśna yfir Nśpsvötn į leiš til vesturs og tók upp myndband sem sett var į facebook barįttusķšuna Einbreišar brżr.  Myndbandiš er 30 sekśndna langt og ekki įtti ég von į žvķ aš žaš yrši notaš ķ heimsfréttir žegar žaš var tekiš.

Į fimmtudaginn 27. desember varš hörmulegt slys į brśnni yfir Nśpsvötn viš Lómagnśp. Žrķr erlendir feršamenn frį Bretlandi létust en fjórir komust lķfs af er bifreiš žeirra fór yfir handriš og féll nišur į sandeyri.

Breskir fjölmišlar höfšu ešlilega mikinn įhuga į aš segja frį slysinu og fundu žeir myndbandiš af feršinni fyrir rśmum tveim įrum.  Žaš hafši aš žeirra mati mikiš fréttagildi.

Fyrst hafši BBC One samband viš undirritašan um mišjan dag og gaf ég žeim góšfśslega leyfi til aš nota myndbandiš til aš sżna ašstęšur į brśnni og til aš įhorfendur myndu ekki fį kolranga mynd af innvišum į Ķslandi. Minnugur žess er ég var aš vinna hjį Jöklaferšum įriš 1996 žegar Grķmsvatnagosiš kom meš flóšinu yfir Skeišarįrsand žį voru fréttir ķ erlendum fjölmišlum mjög żkar.  Fólk sem hafši veriš ķ feršum meš okkur höfšu žungar įhyggjur af stöšunni.

Sķšan bęttust Sky News, ITV og danska blašiš BT ķ hópinn og fengu sama jįkvęša svariš frį mér. Innlendi fjölmišilinn Viljinn.is hafši einnig samband og tók vištal viš undirritašan.

Mišlarnir hafa bęši lifandi fréttir og setja fréttir į vefsķšu. Hjį BBC One var myndbandiš spilaš ķ heild sinni seinnihluta fimmtudagsins meš fréttinni og į ITV var bśtur śr žvķ ķ morgunśtsendingu.

Ég fylgdi einnig eftir fréttinni og benti fréttamönnunum eša framleišslustjórum fréttamišlanna į aš žaš vęri įętlun ķ gangi um śrbętur ķ samgöngumįlum.

Hér er slóš ķ myndbandiš.

ITV

Mynd af fréttavef ITV

Heimildir

BBC One - https://www.bbc.com/news/uk-46703315

Sky News  - https://news.sky.com/story/three-british-tourists-killed-in-iceland-jeep-crash-11592671

ITV - https://www.itv.com/news/2018-12-27/iceland-land-cruiser-crash/

BT - https://www.bt.dk/udland/tragisk-doedsulykke-i-island-ti-maaneder-gammelt-barn-draebt?fbclid=IwAR1aeX4XV3bjksyHyTj1ETdbUbsIGXPv8zr92QOHMqIzmSSZC_u0UBtFYIo

Viljinn.is - https://viljinn.is/frettaveita/varadi-vid-daudagildrum-a-sudurlandi-fyrir-tveimur-arum/


Frį monopoly til duopoly

Sjįlfstęšismenn eru hugmyndasnaušir eins og įšur fyrr og enn dśkkar įfengisfrumvarp upp en skošanakannanir Maskķnu og Fréttablašsins sżna aš Ķslendingar vilja ekki įfengi ķ matvöruverslanir. Įfengisfrumvarpiš, er eins og allir vita smjörklķpa sem sjįlfstęšismenn grķpa til og leggja fram į Alžingi žegar vond mįl skekja flokkinn.

Auk žess sżna rannsóknir vķsindamanna aš aukiš ašgengi hefur neikvęš įhrif į samfélagiš.

Hér er t.d. rannsókn frį Washington:

(2014) Alcohol Deregulation by Ballot Measure in Washington State

http://www.healthyalcoholmarket.com/pdf/Alcohol_Deregulation_by_Ballot_Measure_in_Washington_State.pdf

Afleišingar žess aš hafa lagt nišur einkaleyfi rķkis į sölu įfengis ķ Washington-fylki įriš 2011

Nišurstaša:

  • Įvinningur ķbśa Washington fylkis var rżr. Įfengisverš hękkaši strax um 12%.
  • Of snemmt aš meta samfélagsleg įhrif.
  • Žeir sem hafa hagnast į nżju reglugeršinni eru Costco og ašrar stórar verslunarkešjur.
  • Minni bśšir gįtu ekki keppt viš stóru verslunarkešjurnar. Margar vķnverslanir uršu gjaldžrota.
  • Reglugeršin leiddi til žess aš markašinum er stjórnaš af stóru verslunarkešjunum („monopoly to a duopoly“).
  • Reglugeršin samin žannig aš gjöld voru lögš į heildsala en ekki smįsala, ž.a. stóru verslunarkešjurnar sluppu.
  • Minni įfengisframleišendur eiga erfišara uppdrįttar.
  • Žjófnašur jókst.

...og svo var gerš könnun tveimur įrum seinna um hvort kjósendur myndu kjósa öšruvķsi eftir aš vita afleišingarnar (Aflögn einkaleyfis fór sem sagt ķ „žjóšar“atkvęšagreišslu).

(2016) Opinions on the Privatization of Distilled-Spirits Sales in Washington State: Did Voters Change Their Minds?

http://www.jsad.com/doi/abs/10.15288/jsad.2016.77.568

Myndu kjósendur kjósa öšruvķsi ķ „I-1183“ ef žeir hefšu séš inn ķ framtķšina?

Nišurstaša:

  • Žeir sem kusu „jį“ eru įtta sinnum lķklegri til aš kjósa öšruvķsi nśna heldur en žeir sem kusu „nei“.
  • Žaš er ekki fylgni į milli žessara breytinga og skošanir kjósenda į sköttunum.
  • Mikilvęgt fyrir lönd/rķki sem ķhuga einkavęšingu aš skoša žessa nišurstöšu.

Af stöšumęlum ķ nįttśrunni

Hann Halldór, teiknari Fréttablašsins kann aš setja fréttir ķ sérstakt samhengi. Góšur teiknari og hśmoristi.  Hér er mynd sem birtist 24. febrśar um ęšiš ķ feršažjónustunni.

Halldór

En hér er mynd sem ég tók į Hlöšufelli og sżnir gjörning sem tók į móti okkur žreyttum göngumönnum er toppnum var nįš.

Hlöšufell

Stöšumęlir ķ 1.186 m hęš ķ vķšerninu og ęgifegurš. Kįlfatindur og Högnhöfši į bakviš.

Sami hśmor!


#mittframlag

Hann var įnęgjulegur föstudagurinn 4.september en žį fékk ég boš um aš męta ķ franska sendirįšiš og taka į móti veršlaunum ķ ljósmyndakeppninni #mittframlag. Sendiherra Frakka og starfsfólk įsamt samstarfsašilum verkefnisins voru mjög viškunnanleg og hjįlpleg enda ętla Frakkar aš nį įrangri į COP21 fundinum ķ byrjun desember. Veršlaunin voru ferš fyrir tvo til Parķsar mešan fundurinn, sem gęti oršiš mikivęgasti fundur mannkyns, stendur yfir.

Eftir aš hafa ęft mig ķ frönsku yfir daginn var tekinn strętó, leiš 5 nišur ķ bę. Fariš śt hjį BSĶ og gengiš eftir Frķkirkjuveginum og mešfram Tjörninni. Ég var klęddur svörtum fötum, samt ekki į leiš ķ jaršarför heldur ķ umhverfisvęnstu litunum.

Hornfiršingar eru aš upplifa loftslagsbreytingar meš eigin augum. Jöklarnir sem hafa vakaš yfir okkur ķ žśsund įr eru aš hverfa. Fyrir nokkru voru žeir taldi įsamt eldfjöllum undir žeim til 7 undur veraldar. Pķramķdar okkar eru aš hverfa fyrir framan nefiš į okkur. Ég lagši mitt af mörkum til aš stöšva žróunina ķ Rķki Vatnajökuls. Veršum aš halda hitabreytingum undir 2 grįšum. Ég sendi inn mynd af Hólįrjökli en įvallt žegar ég keyri framhjį honum tek ég mynd af skrišjöklinum hverfandi.

Ljósmyndin sem vann er verkefni sem ég hef unniš sķšastlišin 9 įr og gęti talist sem endurljósmyndun. Ašferš sem gengur śt į aš taka gömul verk og endurvinna sömu sjónarhorn.

Hólįrjökull - Vatnajökull

Mynd af Hólįrjökli vinnur ljósmyndaleik. Samsett mynd af Hólarjökli frį 2006 til 2015.

Dómnefnd ljósmyndaleiksins Mitt framlag hefur vališ mynd Sigurpįls Ingibergssonar af Hólarjökli sigurvegara ķ ljósmyndaleiknum #MittFramlag. Dómnefndin taldi aš samsettar myndir Sigurpįls af Hólarjökli sem teknar eru meš tķu įra millibili sżni ķ hnotskurn įhrif loftslagsbreytinga į Ķslandi.
Vķsindamenn telja aš 80 af jöklum į Ķslandi muni brįšna fyrir lok žessarar aldar. Žvķ er spįš aš Langjökull, nęststęrsti jökull landsins, hverfi innan hįlfrar annarar aldar.
Sigurvegarinn ķ vali dómnefndar hlżtur ferš fyrir tvo til Parķsar į mešan COP21, Loftslagsrįšstefna Sameinušu žjóšanna, stendur yfir ķ desember. Icelandair og franska sendirįšiš į Ķslandi gįfu vinninginn og hefur Sigurpįll og gestur hans tök į aš heimsękja żmsa višburši ķ tengslum viš loftslagsrįšstefnuna.
Alls bįrust 154 ljósmyndir ķ ljósmyndaleikinn. Tilgangurinn var aš vekja almenning til vitundar um lofslagsbreytingar. Engin skilyrši voru um val į myndefni aš öšru leyti en žvķ aš myndirnar skyldu minna meš einum eša öšrum hętti į loftslagsbreytingar.
Myndum var hlašiš inn į į netiš meš Instagram, Twitter og Facebook og į vefsķšu leiksins, www.mittframlag.is
Ljósmyndaleikurinn var haldinn ķ samvinnu Evrópustofu, Nįttśruverndarsamtaka Ķslands, Umhverfisstofnunar, Sendirįšs Fraklands į Ķslandi, Reykjavķkurborgar, Kapals - markašsrįšgjafar og UNRIC, Upplżsingaskrifstofu Sameinušu žjóšanna.

Ég er įkaflega stoltur aš žvķ aš hafa unniš ljósmyndakeppnina og žarna nįš aš sameina tvö įhugamįl mķn, ljósmyndum og umhverfismįl. Veit aš myndin hefur haft įhrif į fólk og vakiš upp umręšu. Gef allan höfundarétt og vonandi fį komandi kynslóšir aš njóta žess. 

Tęknilega séš er myndin ekki mikiš afrek, žaš mį żmislegt finna aš henni en sagan sem hśn geymir er įhrifarķk. Segir meira en žśsund orš.


Sjįlfsmyndir, samfélagsmišlar og feršažjónusta

Nżlega sį ég aš Bretar taka 14,5 milljón sjįlfsmyndir į dag. Aldrei hafa veriš teknar eins margar myndir og ķ dag en metiš er slegiš į hverjum degi.

Ķslensk feršažjónusta nżtur žess. Ęgifögur nįttśra er ķ bakgrunni sjįlfsmynda og hįstemmdur texti sem fylgir meš, "stunning, scenic, volcanic". Žessi orš bśa til ķmynd Ķslands. Vinirnir śti ķ heimi fyllast öfund og hugsa, "Ég varš aš fara žangaš."

Feršamenn fį upplżsingar ekki beint frį gerilsneyddum feršamannabęklingum eša yfirboršskenndum auglżsingum fyrirtękja heldur frį vinum og ęttingjum sem žeir treysta best.

Ég man žegar ég vann ķ feršažjónustunni fyrir 22 įrum en žį kom feršaskipuleggjandi um haustiš til Ķslands aš skipuleggja ęvintżraferš og fylgdi Catalina-flugbįtur hópnum. Upplżsingarnar sem skipuleggjarinn var meš frį Scandinavian Tourist Board ķ Bandarķkjunum voru ekki upp į marga fiska. Smį texti um vanžróaš Ķsland meš žrem litlum myndum af Mżvatni. Svona sįu Bandarķkjamenn Ķsland.

Einangrun landsins var sķšan rofin meš Internetinu og Veraldarvefnum um 1995.  Sķšan kom gott gos ķ Eyjafjallajökli 2010 og žaš hafši įhrif į flug ķ Evrópu og vķšar. Ķ kjölfariš hófst jįkvęš kynning ķ samfélagsmišlum og sķšan hafa hótel sprottiš upp eins og gorkślur ķ samręmi viš fjölgun feršamanna.

Kvikmyndir hafa veriš teknar hér į landi og stjórastjörnur hafa tķstaš og gefiš góša ķmynd af landinu. T.d. Russel Crowe ķ Noah og Tom Cruise ķ Oblivion.

Ég man eitt sinn žegar ég var hjį Jöklaferšum, žį kom undanfari fyrir lķtiš skemmtiferšaskip, Explorer. Viš stóšum viš loforš um aš senda honum bęklinga meš upplżsingum um afžreyingu Jöklaferša og feršažjónustu į svęšinu. Žetta var žungur pakki, kostaši mikiš en įri sķšar mętti fyrsta skemmtiferšaskipiš ķ Hornafjaršarhöfn. Žetta var spurning um traust. Sendingarkostnašurinn skilaši sér margfalt til baka.

Jį, "selfie-stöngin" og samfélagsmišlar eru aš verša eitt aršbęrasta markašstęki feršažjónustunnar, ókeypis markašstól. Nś er bara aš losa sig viš freka stjórnmįlamenn eins og Jón Gunnarsson sem vill virkja allt sem rennur og drepa hvali. Mjög ósjįlfbęr žingmašur.

Gošafoss

Feršamenn aš stilla sér upp fyrir sjįlfsmynd (e. selfie). Žarna er ekki "selfie-stöng" notuš. Ķ myndatexta kemur kannski: "WOW, amazing, stunning, magnicifent Godafoss waterfall, Iceland".


Er heilbrigšiskerfiš aš hrynja?

Hlustaši į Silfur Egils ķ dag eftir 60 mķnśtna göngu ķ Lķfshlaupinu. Settist fullur af lķfskrafti nišur og hlustaši į įlitsgjafa.  Spurning dagsins hjį Agli var hvort heildbrigšiskerfiš vęri aš molna nišur. Benti Egill mešal annars į uppsagnir og neikvęšar fréttir um heilbrigšismįl. Hjį sumum įlitsgjöfum var eins og heimsendir vęri ķ nįnd en ašrir voru bjartsżnni.

Ķ 40 įr hef ég lesiš blöš og fylgst meš fréttum. Ég man ekki eftir tķmabili ķ žessa fjóra įratugi įn žess aš einhverjar neikvęšar fréttir hafi komiš frį heilbrigšisgeiranum. Léleg laun, léleg ašstaša og léleg stjórnun. Įvallt hafa veriš uppsagnir heilbrigšisstarfsfólks til aš nį fram kjarabót.

Ég tók žvķ til minna rįša og leitaši upp nokkrar uppsagnafréttir ķ gegnum tķšina. Allt hefur žetta endaš vel. Sjśkrahśsin hafa bjargaš mannslķfum į degi hverjum og žjóšin eldist.

Allir eru aš taka į sig afleišingar hrunsins 2008 og žaš mį vera aš žaš sé komiš aš žolmörkum hjį einhverjum hópum innan heilbrigšisgeirans en heilbrigšiskerfiš er ekki aš hrynja. Žessi söngur hefur įšur heyrst. 

          
Morgunblašiš30.04 2008žegar uppsagnir skurš- og svęfingarhjśkrunarfręšinga taka gildi 1. maķ   
DV20.12.2003frestaš Uppsagnir starfsmanna į Landspķtala     
Fréttablašiš23.11.2002Annrķki hefur veriš mikiš og bęjarfélög į Sušurnesjum hafa veriš įn lęknis aš mestu eftir uppsagnir lękna žar.
DV15.04.2002uppsagnir lękna       
Morgunblašiš20.10.2001Uppsagnir sjśkrališa eru mikiš įhyggjuefni og žvķ veršur aš vinna aš lausn kjaradeilunnar  
Morgunblašiš03.11 1998Uppsagnir meinatękna į rannsóknarstofum Landspķtalans ķ blóšmeina- og meinefnafręši 
Morgunblašiš20.05.1998Rķkisspķtala og hjį Sjśkrahśsi Reykjavķkur, en um 65% žeirra hafa sagt upp starfi  
Tķminn02.02.1993Hjśkrunarfręšingar og ljósmęšur drógu uppsagnir sķnar til baka   
Žjóšviljinn26.08.1986Sjśkražjįlfar Uppsagnir framundan Yfirlżsing frį sjśkražjįlfum    
Morgunblašiš19.05.1982uppsagnir lagšar formlega fram      
Tķminn02.10.1976hjśkrunarfręšinga hjį Landakotsspķtala og Borgarspķtala, en žaš reyndist ekki unnt. Uppsagnir hjśkrunarfręšinga
Vķsir04.04.1966Lęknarnir sögšu sem kunnugt er upp ķ nóvember og desember og įttu uppsagnir žeirra aš taka gildi ķ febrśar og marz

Eins og sjį mį, žį tók ég af handahófi 12 fréttir į žessum fjórum įratugum. Alltaf er žetta sama sagan. Heilbrigšisžjónustan snżst nś samt.

En žaš sem žarf aš rįšast ķ  er aš efla forvarnir. Fį fólk til aš hreyfa sig. Minnka sykurįt žjóšarinnar en sykursżki 2 er tifandi tķmasprengja. Einnig er žjóšin yfir kjöržyngd. Žessi flóšbylgja į eftir aš kalla į fleiri lękna og meiri kostnaš. Žvķ žarf žjóšin aš hugsa sinn gang, annars hrynur heilbrigšiskerfiš.


Smyrlu vantar vatn ķ sig

Sól, sól skķn į mig
Skż, skż ekki burt meš žig.
Smyrlu vantar vatn ķ sig.
Skż, skż rigndu į mig.

Einhvernvegin svona var textinn sem Hornfirsk ungmenni sungu um jólin 1973 og sneru śr vinsęlu lagi, Sól skin į mig, sem Sólskinskórinn gerši vinsęlt į žvķ herrans įri.

En žį voru vötn Smyrlabjargaįrvirkjunnar  vatnslķtil og rafmagnsframleišsla ķ lįgmarki. Žvķ žurfi aš skammta rafmagn. Žorpinu var skipt ķ tvö svęši og fékk hvor hluti rafmagn tvo tķma ķ senn yfir hįannatķmann.

Myrkriš var svo žétt aš fólk komst tęplega milli hśsa, og nęturnar svo dimmar aš mašur tżndi hendinni ef hśn var rétt śt.  

Fyrir krakka var žessi tķmi skemmtilegur og ęvintżraljómi yfir bęnum en fulloršnir voru įhyggjufullir. Indęlt var myrkriš, skjól til aš hugsa ķ, hellir til aš skrķša inn ķ en myrkhręšslan var skammt undan.  Frystihśsiš gekk fyrir og helstu išnfyrirtęki.  Skólanum var stundum seinkaš og man ég eftir aš hafa mętt klukkan 8 einn morguninn og enginn annar. Ég hafši misst af tilkynningunni. Mér leiš žį eins og nafna mķnum sem var einn ķ heiminum. Žaš var eftirminnilegur morgunn. 

Svarthvķta sjónvarpiš var žaš öflugt aš hęgt var aš tengja žaš viš rafgeymi śr bķl. En tveir bifvélavirkjar sem bjuggu į stašnum virkjušu žessa tękni. Žvķ var hęgt aš horfa į sjónvarpiš ķ rafmagnsleysinu og man ég sérstaklega eftir žętti śr Stundinni okkar. Bjargaši žetta sunnudeginum hjį krökkunum į Fiskhólnum. Žaš mįtti ekki missa af Glįmi og Skrįmi.

En svo kom skip til rafmagnslausa žorpsins. Ljósavélarnar į rannsóknarskipinu Bjarna Sęmundssyni gįtu leyst vandann tķmabundiš. Žaš var mikil og stór stund žegar skipiš sigldi inn Ósinn, flestir ef ekki allir bķlar bęjarins męttir til aš heišra bjargvęttinn. Mig minnir aš bķlaröšin hafi nį frį Óslandi, óslitiš aš Hvammi. Stemmingin var mikil.

Smyrla-Mbl30121973

Frétt śr Morgunblašinu 30. desember 1973 um orkuskort į Höfn og ķ nįgrannasveitum.

Smyrla-Thjodviljinn08011974

Frétt śr Žjóšviljanum, 8. janśar 1974 en žį var lķfiš oršiš hefšbundiš. Gastśrbķna komin į hafnarbakkann og Smyrla farin aš rokka.


Google: Vinsęldir Grķmsvatna minnka en Eyjafjallajökull bętir viš sig.

Žegar eldgosiš ķ Grķmsvötnum hófst žann 21. maķ var eldstöšin lķtt žekkt į jarškślinni og Google. Gosiš var kröftugt ķ byrjun og žegar flugferšum var aflżst tók heimspressan viš og Grķmsvötn ruku upp ķ vinsęldum.  Einnig tók Eyjafjallajökull viš sér en vefmišlar tóku aš rifja upp samgöngur į sķšasta įri.

Hér er lķnurit sem sżnir leitarnišurstöšur į Google fyrir Grķmsvotn, Eyjafjallajökul og hiš alręmda IceSave mįl.

Grķmsvatnagos 2011

Eyjafjallajökull birti tęplega 500 žśsund leitarnišurstöšur žegar Grķmsvatnagosiš hófst en Grķmsvotn 137 žśsund. Sķšan tekur hinn heimsfręgi Eyjafjallajökull viš žegar fréttir berast af gosinu en žegar öskuskż dreifir sér yfir Evrópu, žį tekur Grķmsvatnagosiš viš sér. Žegar krafturinn hverfur śr žvķ, žį dettur žaš nišur en Eyjafjallajökull heldur sķnu striki.

Hęsti fjöldi Eyjafjallajökuls męldist rśm 21 milljón ķ lok jśnķ 2010.

Žaš sem veldur nišursveiflu leitarnišurstašna į Google er aš fęrslur hverfa af forsķšu fréttamišla eša samfélagsmišla og eru geymdar djśpt ķ gagnagrunnum.

Manngeršu hamfarirnar, IceSave, halda sķnu striki lśra ķ 6 milljónum leitarnišurstašna og Eyjafjallajökull hefur ekkert ķ žann bankareikning aš gera.

Til samanburšar žį er Ķsland meš 45 milljónir, Iceland meš 274 milljónir og japanska kjarnorkuveriš Fukushima meš 77,5 milljónir leitarnišurstašna.


Nęsta sķša »

Um bloggiš

Sigurpáll Ingibergsson

Höfundur

Sigurpáll Ingibergsson
Sigurpáll Ingibergsson
Hornfirðingur búsettur í Kópavogi. Árgerð 1965.
Feb. 2023
S M Ž M F F L
      1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28        

Myndaalbśm

Nżjustu myndir

  • IMG 4410
  • IMG 4385
  • IMG 4421
  • Á afskekktum stað
  • Tíminn051071

Heimsóknir

Flettingar

  • Ķ dag (2.2.): 0
  • Sl. sólarhring: 11
  • Sl. viku: 68
  • Frį upphafi: 0

Annaš

  • Innlit ķ dag: 0
  • Innlit sl. viku: 54
  • Gestir ķ dag: 0
  • IP-tölur ķ dag: 0

Uppfęrt į 3 mķn. fresti.
Skżringar

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband