Swansea - Arsenal

Swansea er borg og sýsla í Wales. Hún er önnur þéttbyggðasta borg í Wales eftir Cardiff með rúmlega 230 íbúa. Swansea er við sendna strönd í Suður-Wales. Á 19. öld var Swansea aðalmiðstöð kopariðnaðarins og kölluð "Copperopolis".

En frá koparnum að knattspyrnunni. Í dag verður háður leikur Swansea og Arsenal á Liberty Stadium leikvellinum í Swansea City í 21. umferð Úrvalsdeildarinnar. Það hefur verið mikill uppgangur í Wales og endurspeglast það í gengi Swansea í Úrvalsdeildinni. Liðið spilar léttan og skemmtilegan nútíma bolta undir stjórn Norður-Írans Brendan Rodgers en hann vann með José Mourinho og Eiði Smára Guðjohnsen hjá Chelsea og hefur lært mikið af þeim.

Einn hættulegasti leikmaður Swansea er númer 11, vængmaðurinn Scott Sinclair en hann er með 95 í hraða í FIFA 12 leiknum, og skákar sjálfum Messi. Hann á eftir að glíma við bakvörðinn og miðvörðinn Johan Djourou en bakvarðarvandamál Arsenal á leiktíðinni eru skelfilega mikil.

Fyrri leikur liðanna var háður í ágúst og hafði Arsenal nauman sigur með marki frá Andrei Arshavin á 40. mínútu, hans eina mark á tímabilinu í Úrvalsdeildinni.

Einn Íslendingur er í leikmannahópi Swansea, kvótagreifinn Gylfi Sigurðsson sem er í láni frá Hoffenheim. Brendan þekkir til Gylfa en þeir tengjast í gegnum Reading.

Gælunöfn Swansea eru The Swans og The Jacks en sagan á bak við síðara nafnið er sú að á 17. öld voru aðeins úrvals sjómenn og vel virtir sem komu frá Swansea og gengu þeir undir nafninu "Swansea Jacks".

Arsenal og Swans hafa ekki leikið marga leiki í gegnum tíðina, aðeins 10 og hefur Arsenal unnið 6 en Swansea 3.

Þetta verður ekki mikill markaleikur en Swans gefa ekki mikil færi á sér á heimavelli en aðeins 16 mörk hafa litið dagsins ljós. Naumur útisigur er spáin og líklegast að Robin van Persie skori það en umræðan á Englandi hefur öll snúist um hvort Thierry Henry verði í byrjunarliðinu fyrir þennan leik en hann hefur aldrei náð að skora gegn svönunum. 

Spilar Gylfi sinn fyrsta leik í úrvalsdeildinni?

Grænavatnsganga - Aldarminning Sigurðar Þórarinssonar

Í dag, 8. janúar 2012 verða liðin 100 ár frá fæðingardegi Sigurðar Þórarinssonar jarðfræðings, eins ástsælasta vísindamanns þjóðarinnar á síðustu öld.

Í tiefni af deginum ætla félög og samtök sem tengjast náttúruvísindum, náttúruvernd og útiveru að efna til blysfarar kringum Grænavatn í Krýsuvík.

Ég mæti ef veður verður skaplegt. Málstaðurinn er svo góður.

Í Náttúrufræðingnum, í apríl 1950 er greinin birt sem Sigurður flutti á erindi Hins íslenska náttúrufræðifélags, 31. október 1949, er helgaður var 60 ára afmæli félagsins.

Hér er skjámynd af hluta greinarinnar sem fjallar um Grænavatn en dropinn sem fyllti mælinn var umgengi um Græanavatn sem notað væri sem ruslatunna vegna framkvæmda rétt hjá vatninu. Búið væri að fordjarfa þetta fallega og merkilega náttúrufyrirbæri.

http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=290829&pageId=4267096&lang=is&q=Sigur%F0ur%20%DE%F3rarinsson

Árið kvatt með Kampavíni frá Gulu ekkjunni

Það er góð hefð að skála í freyðivíni um áramótin. Áramótin eru tími freyðivínanna. Gula ekkjan verður fyrir valinu í ár. 

 

Sagan á bakvið kampavínið hefst í héraðinu Champagne  í Frakklandi árið 1772. Þá stofnaði Philippe Clicquot-Muiron, fyrirtækið sem með tímanum varð house of Veuve Clicquot. Sonur hans François Clicquot, giftist Barbe-Nicole Ponsardin árið 1798 og lést hann 1805. Því varð Madame Clicquot ekkja 27 ára gömul og stóð uppi með fyrirtæki sem var í bankastarfsemi, ullariðnaði og kampavínsframleiðslu.  Hún átti eftir að hafa mikil áhrif á síðasta þáttinn.

Þegar Napóleon stríðin geysuðu náðu vínin útbreiðslu í Evrópu og sérstaklega við hirðina í Rússlandi. Aðeins 7% af framleiðslu fyrirtækisins selt í Frakklandi, annað var selt á erlenda markaði. Þegar ekkjan lést 1866 var vörumerkið orðið heimsþekkt og sérstakega guli miðinn á flöskunni.  Því fékk vínið nafnið Gula ekkjan. En veuve er franska orðið yfir ekkju.

En  Barbe-Nicole Ponsardin var frumherji. Ekkjan fann upp nýja aðferð við að grugghreinsa kampavín. Hún og starfsmenn hennar hófu að stilla kampavínsflöskum í rekka þannig að hálsinn snéri niður. Þá þurfti annað slagið að hrista og snúa flöskunum í rekkunum, til þess að óhreinindin söfnuðust öll að tappanum. Flaskan var opnuð og það fyrsta sem þrýstingurinn losaði úr flöskunni var gruggið.  Þetta þýddi að mun minna fór til spillis en áður hafði gert. Fram að þessu hafði vínið verið geymt á flöskunum liggjandi á hliðinni og safnaðist botnfallið niður á hlið flöskunnar.  Þetta hafði það í för með sér að umhella þurfti öllu víninu og alltof mikið úr hverri flösku fór til spillis.  Nú var aðeins örlítið af víninu sem tapaðist og einungis þurfti að fylla smá viðbót á hverja flösku til að vera kominn með vöruna í söluhæft form. Þessi aðferð Ponsardin ekkjunnar fékk nafnið Méthode Champenoise.

Það er allt annað að drekka Kampavín í lok ársins þegar maður þekkir söguna á bakvið drykkinn. Vín með sögu og persónuleika.  Viðing við drykkin eykst og þekking breyðist út. Þroskaðri vínmenning verður til.  Konur ættu hiklaust að hugsa til ekkjunnar við fyrsta sopa og hafa í huga boðskapinn fyrir 200 árum. 

Alvöru dömur áttu ekki að innbyrða neitt nema humarsalat og kampavín og kampavín á að vera eina áfengið sem gerir konur fallegri eftir neyslu þess.

Í Fréttatímanum segir um Veuve Clicquot Ponsardin Brut: Þurrt með mildum sítruskeimi sem sker í gegn en þó gott jafnvægi á tungunni milli beiskju og sætu. Þegar á líður kemur pera og meiri ávöxtur í gegn. Mjög gott Kampavín. Áfengisstyrkur, 12%. Fær drykkurinn 4 glös af 5 mögulegum í einkunn.

Heimildir:
Bar.is  Þróun víns og víngerðar til okkar daga. 12. hluti, gula ekkjan
Facebook Gula ekkjan
Fréttatíminn Matur og vín
Vinbudin.is  Veuve Clicquot Ponsardin Brut
Wikipedia  Veuve_Clicquot

Smyrlu vantar vatn í sig

Sól, sól skín á mig
Ský, ský ekki burt með þig.
Smyrlu vantar vatn í sig.
Ský, ský rigndu á mig.

Einhvernvegin svona var textinn sem Hornfirsk ungmenni sungu um jólin 1973 og sneru úr vinsælu lagi, Sól skin á mig, sem Sólskinskórinn gerði vinsælt á því herrans ári.

En þá voru vötn Smyrlabjargaárvirkjunnar  vatnslítil og rafmagnsframleiðsla í lágmarki. Því þurfi að skammta rafmagn. Þorpinu var skipt í tvö svæði og fékk hvor hluti rafmagn tvo tíma í senn yfir háannatímann.

Myrkrið var svo þétt að fólk komst tæplega milli húsa, og næturnar svo dimmar að maður týndi hendinni ef hún var rétt út.  

Fyrir krakka var þessi tími skemmtilegur og ævintýraljómi yfir bænum en fullorðnir voru áhyggjufullir. Indælt var myrkrið, skjól til að hugsa í, hellir til að skríða inn í en myrkhræðslan var skammt undan.  Frystihúsið gekk fyrir og helstu iðnfyrirtæki.  Skólanum var stundum seinkað og man ég eftir að hafa mætt klukkan 8 einn morguninn og enginn annar. Ég hafði misst af tilkynningunni. Mér leið þá eins og nafna mínum sem var einn í heiminum. Það var eftirminnilegur morgunn. 

Svarthvíta sjónvarpið var það öflugt að hægt var að tengja það við rafgeymi úr bíl. En tveir bifvélavirkjar sem bjuggu á staðnum virkjuðu þessa tækni. Því var hægt að horfa á sjónvarpið í rafmagnsleysinu og man ég sérstaklega eftir þætti úr Stundinni okkar. Bjargaði þetta sunnudeginum hjá krökkunum á Fiskhólnum. Það mátti ekki missa af Glámi og Skrámi.

En svo kom skip til rafmagnslausa þorpsins. Ljósavélarnar á rannsóknarskipinu Bjarna Sæmundssyni gátu leyst vandann tímabundið. Það var mikil og stór stund þegar skipið sigldi inn Ósinn, flestir ef ekki allir bílar bæjarins mættir til að heiðra bjargvættinn. Mig minnir að bílaröðin hafi ná frá Óslandi, óslitið að Hvammi. Stemmingin var mikil.

Frétt úr Morgunblaðinu 30. desember 1973 um orkuskort á Höfn og í nágrannasveitum.

Frétt úr Þjóðviljanum, 8. janúar 1974 en þá var lífið orðið hefðbundið. Gastúrbína komin á hafnarbakkann og Smyrla farin að rokka.

Örugg fram í maí 2012

Gott að fá þetta vísindalega staðfest með spennu í berginu.  Afkomumælingar sýna að 9 til 12 metrar bætast ofan á Mýrdalsjökul yfir veturinn.

Vísindamennirnir sem skrifa í ScienceNews telja umdeildu gosin með sem komu öll í júlí, óróann árið 1955,  1999 og núna í ár en gosið 1918 var alvöru.

Kíkjum á síðustu eldgos í Kötlugjánni.

Ár	Dagsetning	Goslengd	Hlaup	Athugasemd
1918	12. október	3 vikur +	24	Meiriháttar gos
1860	8. maí	3 vikur	20	Minniháttar
1823	26. júní	2 vikur +	28	Minniháttar
1755	17. október	4 mánuðir	120	Risagos
1721	11. maí	Fram á haust	>100	Mikið öskugos
1660	3. nóvember	Fram á næsta ár	>60	Öskufall tiltölulega lítið
1625	2. september	2 vikur	13	Minniháttar, flóð frá 2.-14. sept.
1612	12. október			Minniháttar
1580	11. ágúst			Öflugt, Urðu þytir í lofti

En talið er að um 15 önnur eldgos hafi orðið í Kötlugjánni frá landnámi.

Allt stemmir þetta og því getum við sofið róleg yfir Kötlu framí maí 2012. Október er líklegastur.

Heimildir:
Katla, saga Kötluelda, Werner Schutzbach, 2005
Jöklar á Íslandi, Helgi Björnsson, 2009

 

Katla virkari á sumrin

Senn bryddir á Kötlu

BBC hefur áhyggjur af Kötlugosi. Fjölluðu þeir um komandi eldgos í grein í gær, "New Icelandic volcano eruption could have global impact". Eru þeir minnugir Eyjafjallagosinu í maí 2010 og áhrif þess á flugumferð.

Fjölmiðar víða um heim hafa vitnað í fréttina og endurómað áhyggjur sínar.

Jarðeðlisfræðingar eru hógværir og gefa yfirlitt loðin svör þegar þeir eru beðnir um að spá fyrir um næsta gos eða hve lengi gosið muni standa yfir sé það í gangi.  En ég man eftir einni undantekningu.

Spáir Kötlugosi innan fimm ára
Árið 2004 kom góður greinarflokkur í Morgunblaðinu um Kötlu og spáði Freysteinn Sigmundsson, jarðeðlisfræðingur og forstöðumaður á Norrænu eldfjallastöðinni, því að Katla myndi gjósa eftir 2-3 ár eða í mesta lagi eftir 5 ár. Hann segir þrjú merki benda til þess að Kötlugos verði á næstu árum.

"Viðvarandi landris, aukin jarðskjálftavirkni og aukinn jarðhiti á undanförnum árum. Þessi þrjú merki hafa verið viðvarandi frá árinu 1999 og það virðist ekki draga neitt úr atburðarásinni. Þess vegna tel ég að fjallið sé komið að þeim mörkum að það bresti á allra næstu árum," 

Nú er árið 2012 að og ekki bólar á gosi sem senn kemur en mikill órói hefur verið og í október mældust 512 skjálftar í Mýrdalsjökli.   Þrjú ár fram yfir gosspá eru heldur ekki langur tími þegar jarðsagan er undir.

Það er því gott að gefa ekki upp tíma í jarðvísindaspám. Dæmin sanna það.

Katla - Saga Kötluelda
Í bókinnk Katla - Saga Kötluelda eftir Svisslendinginn Werner Schutzbach er saga Kötluelda rakin frá landnámi. En eiga Kötlugos að koma okkur í opna skjöldu?  Um Kötlugos 12. október 1918 segir:

"Kötlugosið haustið 1918 telst til hinna meiri háttar gosa og það stóð yfir í rúmar þrjár vikur. Aska sem kom upp, dreifðist yfir stór svæði, en einkum til norðausturs."

Aðdragandi Kötluelda
"Þegar nokkru fyrir gosið veittu menn því athygli, að austurhluti Mýrdalsjökuls lyftist lítt eitt, en vesturhlutinn, sem sýr að Mýrdal, seig svo að klettar komu í ljós, sem áður voru huldir ís. Allt sumarið var Múlakvísl nær vatnslaus og af ám, sem falla til austurs, var óvenjuleg brennisteinslykt. Mönnum kom því ekki í hug, að Katla kynni að fara að gjósa.

Rúmri klukkustund eftir hádegi hinn 12. október 1918, það var laugardagur, fannst í Mýrdal stuttur og snarpur jarðskjálftakippur, svo að hrikti í húsum. Lausir smámunir duttu úr hillum og af veggjum. Voru svo í hálftíma sífelldar smáhræringar og titringur, og mönnum sýndist jörðin ganga í bylgjum. Skömmu síðar sást öskumökkur stíga upp yfir jöklinum. Hann var að sjá frá Vík rétt fyrir vestan fjallið Höttu. Hann var hvítur í fyrstu, en dökknaði fljótt. Um kvöldið var hann kolsvartur. Veður var rólegt og hægur vestanvindur, svo að öskumökkurinn hallaðist dálítið til austurs."

Um Kötluhlaup segir:
"Rétt eftir að öskustólpinn steig upp, ruddist jökulhlaup fram. Menn sem gengu á fjallið Höttu nálægt Vík, þegar gosið var nýbyrjað, sáu geysimikinn ljósbrúnan massa vella fram. Hann þyrlaði upp miklum sandi og ryki. Flóðið streymdi bæði í farveg Múlakvíslar og yfir Sandinn í átt til Sandvatns og ruddi með sér feiknum af grjóti, möl og ísblökkum. Þegar þessi flóðalda sjatnaði um fimmleytið, geystist enn meira flóð með ótrúlegum hraða yfir Mýrdalssand og kaffærði hann allan vestanverðan."

Kötlugosið 1918 koma því mönnum á óvart og flóðið æddi öflugt fram í byrjun hamfaranna. Því eru mælingar í dag nauðsynlegar og  stórfrlóðlegt lærdómsferli fyrir jarðvísindamenn okkar. Vonandi verða spárnar nákvæmari í kjölfarið.

Látum Kötlu húsráðskonu enda færsluna með sínum fleyga muldri er sýran fór að þrotna í kerinu í Þykkvabæjarklaustri: "Senn bryddir á Barða"

Laufskálavörður á Mýrdalssandi með Kötlu í baksýn. Litlu vörðurar sem ferðamenn hafa hlaðið eiga að boða gæfu fyrir ferðalagið yfir sandinn. Í öflugu Kötluhlaupi gætu þessar vörður hofið í sandinn.

Víða fjallað um Kötlu

DO Lykilmaður í efnahagshruni að mati Time

Árið 2009 birti hið virta tímarit Time 25 manna lista yfir þá aðila sem bera mesta ábrygð á efnahagshruninu sem nú hefur gengur yfir okkur.  Hinn mikli ræðumaður á Landsþingi Sjálfstæðismanna, DO komst á listann illu heilli.

Maður er steini lostinn þegar fréttir berast að því að þegar þessi maður gengur í salinn, þá standa allir Sjálfstæðismenn upp og klappa. Hverslags samkoma er þetta eiginlega? 

Ný smjörklípa var fundin upp:

„Þeir sem vilja velferð geta flutt út með Norrænu“

Mikil speki hjá Davíð sem gerir allt rétt. EF Seðlabankinn með Davíð í öndvegi hefði ekki keypt "ástarbréf" af bönkunum upp á hundruð milljarða sumarið 2008, þá hefði bankinn ekki orðið gjaldþrota.

Gjaldþrot Seðlabankans kostaði okkur lágmark 175 milljarða króna og ein af afleiðingum þess er sumir kaupa miða með Norrænu. Sé þeirri upphæð deilt jafnt yfir landsmenn er kostnaðurinn rúmlega 550.000 krónur á hvern Íslending eða 2,2 milljónir króna á hverja fjögurra manna fjölskyldu.

Ekki er Time Baugsmiðill, nú þarf að finna aðra smjörklípu í Evrópuklofinni Valhöll.

Busavígsla í Pentlinum

Þegar siglingar með fisk voru stundaðar af kappi til Hull og Grimsby heyrði maður margar sögur af "Pentlinum" og þeim mikla straum sem liggur um hafsvæðið norðan Skotlands við Orkneyjar. 

Nokkrar sögur gengu af því er skipið, yfirleitt í vondu veðri og alveg að verða olíulaust, gekk á fullum hraða áfram, 12 mílur en færðist aftur um tvær mílur á siglingartækjunum. En alltaf enduðu þessar sögur vel.

Ein hefð er þó haldin þegar sjómenn fara í gengum hinn fræga Pentil í fyrsta skiptið. En þar eru þeir busaðir.

Ég var togarasjómaður á Þórhalli Daníelssyni, SF-71 og seldum við  í Hull í nóvember 1985. Ekki sluppum við við busun en hún var meinlaus en skemmtileg.  Ég á enn til verðlaunin sem ég fékk eftir að hafa tekið við smá sjó úr Pentilnum. Ró og skinna í benslagarni. Geymi "Pentil-orðuna" hjá hinum verðlaunapeningum mínum. 

Þessi busavígsla er ekkert á við það  sem ungi sjóveiki drengurinn sem  lenti í „svona vægri busun“ hjá skipsfélögum sínum í fyrstu veiðiferð. Manni verður óglatt við að lesa niðurstöðu dómsins og skuggi fellur á hetjur hafsins.

Gott hjá stráknum og móður hans að kæra málið. Vonandi verður það til að vekja umræðu og aga sjómenn.

Níddust á 13 ára dreng í veiðiferð

Fimm snilldarmörk Arsenal á Brúnni

Frábær hádegisleikur á Brúnni.  Í leik mikilla varnarmistaka en fyrir vikið varð leikurinn bráðfjörugur.

Robin van Persie  gerði frábæra þrennu en besta mark leiksins gerði Theo Walcott en hann var felldur en reis upp eins og fuglinn Fönix og kom Arsenal í 2-3 forystu með frábærri baráttu, hraða og útsjónarsemi.  Walcott hefur staðið sig vel gegn Chelsea og líkar honum vel við að spila gegn þeim. 

Gamli refurinn Nigel Winterburn skrifaði í einhvern blaðadálk um líklegt byrjunarlið. Hannn var með 10 rétta, en setti Arshavin í stað Walcott. Eins gott að gamli góði Winterburn er ekki stjórinn. Við hefðum kannski unnið 0-1 í staðinn!

Per Mertesacker átti ekki sinn besta leik í vörninni og hefði átt að gera betur í tveim fyrstu mörkum The Blues. Svo er athyglisvert af hverju leikmaður er ekki hafður við stöngina í hornspyrnum. Hann hefði bjargað síðara markinu. En ef til vill þarf það ekki þegar lið hefur Robin van Persie í sínum röðum.

Þetta eru ekki einu sögulegu úrslitin á Brúnni. Ég man alltaf eftir þrennu Kanu á Brúnni árið 1999, það var magnaður 2-3 leikur og svo man ég eftir köldum haustdegi í lok nóvember 2008 er  RVP skoraði tvö stórglæsileg mörk á Brúnni í 1-2 sigri á massívu Chelsea-liði.

Van Persie sloopt Chelsea  skrifa hollensku blöðin í fyrirsagnir og eru ánægð með sinn mann. Í dag urðu hollensku spilararnir heimsmeistarar í brids og Landsbanki fer að greiða út IceSave reikninga eftir helgi þannig að það er mikil gleði í Holland.

 

Mynd tekin í búningaherbergi Arsenal á Emirates í febrúar 2007. Þarna hangir treyja Robin van Persie númer 11 í skápnum. Íburðurinn er ekki mikill, einfaldur stíll í búningsklefanum.

Van Persie annar til að skora þrennu á Brúnni

Súgfirðingaskálin

Mánudagskvöldið fór í að stjórna bridsmóti hjá Súgfirðingum en ég hef verið spilastjóri þar síðustu tíu ár og það ellefta er í gangi.

Það sveif vinalegur heimsmeistaraandi yfir spilurum í keppni um Súgfirðingaskálina, tvímenningsmóti Súgfirðingafélagsins.

Fjórtán pör spiluðu í musteri brids-viskunnar, æfingaherbergi landsliðsmanna sem gerðu góða ferð til Hollands og komst í 8 landa úrslitin í keppni um Bermúdaskálina. Frábær árangur hjá þeim.

Andinn virkaði best á Gróu Guðnadóttur og Guðrúnu K. Jóhannesdóttur og uppskáru þær tæplega 64% skor.

Úrslit úr 2. lotu, meðalskor 130 stig.

Gróa Guðnadóttir - Guðrún K. Jóhannesdóttir   166

Karl Jónsson - Ísak Örn Sigurðsson                  154

Ásgeir Sölvason - Sölvi Ásgeirsson                   149

Kristján H. Björnsson - Flemming Jessen          142

Finnbogi Finnbogason - Pétur Carlsson            141

Ólafur Karvel Pálsson - Ingimar Bjarnason       135

Staðan eftir. 2 umferðir en meðalskor er 260 stig.

Gróa Guðnadóttir - Guðrún K. Jóhannesdóttir   305

Kristján/Ólafur Pálssynir - Ingimar Bjarnason   281

Þorsteinn Þorsteinsson - Rafn Haraldsson       279

Hlynur Antonsson - Auðunn Guðmundsson       277

Ásgeir Sölvason - Sölvi Ásgeirsson                   270

Finnbogi Finnbogason - Pétur Carlsson            260

Alls verða spilaðar sjö lotur um Súgfirðingaskálina og gilda sex bestu skorin til verðlauna.

Það má með sanni segja að það sé mikill félagsauður falinn í starfi Súgfirðingafélagsins.

Næsta lota verður spiluð 21. nóvember í musteri bridslandsliðsins.